Sual:
Yeniçağda İran ve Almanya faktörü Osmanlıların genişleme siyasetine menfi tesir etmiş midir? Bazı tarihçiler İran olmasa Osmanlılar garpta Ren nehrine ve Avrupa içlerine uzanır, diğer taraftan Almanya/İspanya olmasa Türkistan’a dayanırdı, der. Pratikte bu mümkün müydü sizce?Cevap:
İkisi de olmasa idi Osmanlının siyasi ve mali şartlarının çok farklı olacağı katidir. İran ve Almanya ile harbler, bir varlık mücadelesi halini almış, insan ve finans menbaını tüketmiştir. Son darbeyi vurmak üzere Ruslara ve neticeyi devşirmek üzere İngilizlere fırsat vermiştir. Kaldı ki uzak memleketleri idare etmek ve elde tutmak uzun vadede zordur. Bunu Emevi ve Abbasilerde görmek mümkündür. Hele onlardan daha federatif bir ruha sahip Türklerde daha da zordur.Alakalı Başlıklar