Nimet-i İslam'da bir fıkıh bilmecesi vardır. “Ayın başından ve sonundan ara vermeksizin birer oruç tutmak adağım olsun diyen kimse ne yapmalıdır?” Cevap: On beşinci ve on altıncı günlerinde tutmalıdır, diyor. Orucu bir hicri ayın başına diğerinin sonuna denk getirecek şekilde tutsa da olmaz mı?
Olmaz o zaman aynı ayda tutmuş olmaz. Burada ayın 15’ini tam ortası kabul etmiş. Ayın başından olan orucu 15’inde tutar, ayın sonundan olanı da 16’sında tutar. Çünkü 16’sı artık ikinci yarıdır. Müellif bunu sonundan saymıştır. Adaktaki ayın sonu, birinci ayın son günü olsun. Adaktaki ayın başı ikinci ayın ilk günü olsun. Ama adak adarken ayın başından ve sonundan diye söyleyince tek bir ay gibi oluyor. Burada evvelü’ş-şehri ve ahiri deyince zamir şehre (aya) dönüyor. Yani bunun aynı ay içinde tahakkuku katileşiyor. Diğer yandan muhtemelen Araplar ayın başı ve sonu derken ilk 15 ile son 15'i ayırıp ilk 15'in son günü olan 15. güne kadar ayın başı, son 15'i de ayın sonu olan 16. günü ayın sonunun ilk günü olarak ıtlak ediyorlar. Yani istimal farklılığından kaynaklanıyor. Fukaha bunu bildiğinden böyle bir bilmece sormak istemiş.


10 Haziran 2024 Pazartesi
Alakalı Başlıklar