Sual:
Hazret-i Adem ilk peygamber midir?Cevap:
İslam inancına göre Adem aleyhisselam ilk insandır ve aynı zamanda ilk peygamberdir. Bu hususta İslam alimleri arasında ihtilaf yoktur; icma ve ittifak vardır. Nitekim Ebu Zerr radıyallahü anh tarafından nakledilen bir hadis-i şerifte, Peygamber aleyhisselama, “Peygamberlerin ilki kimdir?” diye sorulmuş, “Adem’dir” buyurmuş; akabinde “O vahyolunmuş bir peygamberdi” buyurmuştur. (Müsned, İbn Hibban).Kur’an-ı kerimde Adem aleyhisselama vahiyler geldiği açıkça geçmez; ama Allah’ın onunla konuştuğu, ona isimleri öğrettiği ve yeryüzüne indikten sonra kelimeler telkin ederek tövbesini kabul ettiği müteaddit ayetlerde açıkça beyan olunur. Bunlar, Adem aleyhisselamın peygamber olduğunun naklî delilleridir.
Şeriata göre Allah, bir peygamber ve şeriat göndermeden insanları mesul tutmaz (İsra 15). Adem aleyhisselamın çocuklarının (Habil ve Kabil kıssasında olduğu gibi) ibadet etmekle, helal ve haramlarla mükellef olması, başlarında bir peygamber ve ilahi nizam olduğunu ispat eder ki bu da Adem aleyhisselamın peygamber olduğunun aklî delilidir. İslam alimleri Adem aleyhisselamın ilk peygamber olduğunda müttefiktir, ancak peygamberliğin sıfatı hususunda küçük bir fıkhi/kelami ihtilaf vardır. Bazılarına göre Adem aleyhisselam bir nebidir. Kendisine müstakil şeriat değil, hayatını ve çocuklarını tanzime sokacak 10 (veya 21) sayfalık suhuf indirilmiştir. İlk resul (yeni bir şeriatla gönderilen peygamber) insanlığın şirke düşmesinden sonra gönderilen Nuh aleyhisselamdır. Bunu daha ziyade hadisçiler söyler. Nitekim Buhari’deki meşhur uzun şefaat hadisinde, mahşer halkının Nuh aleyhisselama “Ey Nuh! Sen, yeryüzü halkına gönderilen ilk resulsün” dediği rivayet edilir.
Bazı alimler ise onun kendi çocuklarına ve nesline kaideler getiren ilk peygamber olması cihetiyle resul sıfatını da haiz olduğunu söylerler. Daha ziyade kelam ve fıkıh alimleri bu reydedir.
Zamane hocaları içinde Adem aleyhisselamın peygamber olmadığını, hatta ilk insan olmadığını iddia edenler vardır. Tekamül (evrim) faraziyesi ile İslamiyeti telife çalışan bazılarına göre ilk insan (biyolojik ata olan Adem) ile ilk peygamber olan Adem farklı olabilir. Bunların hepsi batıldır.
Vehhabilerin asli kaynaklarından İbn Abdilvehhab’ın Keşfü'ş-Şübühât ve bunun İbn Bâz’ın Şerhinde der ki: “Tevhid, Allah'ın kullarına gönderdiği bütün peygamberlerin dinidir; onların ilki Nuh, sonuncusu Muhammed aleyhimesselamdır. Ancak İbn Bâz burada şu izahı ekler: Nuh’tan evvel Âdem ve onun zürriyeti de vardı ve daha sonraki peygamberler de bu (tevhid) çizgisi üzerindeydi.
Selefi muhitinde hadis otoritesi kabul edilen Elbânî, Silsiletü’l-Ehâdîsi’s-Sahîha kitabında (no. 2668) şu hadisi sahih olarak değerlendirir: Ebu Ümâme’den rivayet olunur ki, bir adam “Ya Resulallah, Âdem bir peygamber miydi?” diye sorunca, “Evet, muallem ve mükellem (kendisine öğretilen ve konuşulan) bir peygamberdi” buyurdu. Selefi ulemasının ekseri, Keşfü'ş-Şübühât’ın ifadesini, Nuh aleyhisselamın ilk resul olduğu şeklinde tefsir ederek Adem aleyhisselamı nebi kabul ederler.