Sual:
Taha Hariri ile Halife Köse aynı kişiler midir?Cevap:
Hayır. İkisi farklı şahsiyetlerdir. Bunu çok kişi karıştırmaktadır veya yakıştırmaktadır. Halife Köse diye anılan Şeyh Taha, Nakşibendi Şeyhi Seyyid Taha Hakkâri’nin halifelerindendir. Hocasıyla aynı ismi taşıdığı için edeben bu ismi kullanmamış, seyrek sakalı sebebiyle Halife Köse diye bilinmiştir. Seyyid Taha hazretlerinin, muhiplerinden olan İran Şahı Muhammed Kacar’a irşat için gönderdiği halifesi budur. Ebu Bekr Sıddık hazretlerinin soyundandır. Hazretin kaç yaşında ve ne zaman vefat ettiği dakik bilinmiyor. Ancak Seyyid Taha kuddise sirruhu daha hayattayken (yani 1854’ten evvel) vefat ettiği malumdur. Ailenin rivayetine göre Seyyid Taha hazretleri halifenin kardeşlerine ve evlatlarına taziye mektubu göndermiştir. Türbesi bugün İran’a bağlı Selmas beldesinde Cariyan köyündedir. İki hanımı vardır. Biri Türk diğeri de Kürt ve Hakkari’dendir. Dört erkek evladı vardır: Halife Hacı Muhammed, Halife Hacı Muhammed Emin, Halife Hacı Nur Muhammed, Halife Hacı Muhammed Said. Ayrıca iki kızkardeşi vardır. Bunların biri Seyyid Taha hazretlerinin zevcesidir. Evladı olmamıştır. Halife Şeyh Hüseyin adında bir Çeçen halifesi olduğu rivayet edilir. Silsilesi devam etmemiştir. Umumiyetle halkı Nehri’ye sevkederdi. Teslikten (mürit yetiştirmekten) ziyade Şiileri, Yezidileri ve Ermenileri İslamiyete ve ehli sünnete davetle meşgul olmuştur. Evlatları arasında veli ve salih zatlar olsa da hiçbiri irşat iddiasında bulunmamıştır. Hatta bu hususta pek sert bir tavırları olmuştur. Muhammed Emin’in torunu, yani Halife Köse’nin beşinci torunu ile tanışıp ahbap olduk. Soyu hayrülhalef olarak devam etmektedir. Erbilli Esad Efendi’nin şeyhi olarak bilinen Taha-yı Harirî Kürdî ise Irak’ta Erbil’in Harir kasabasında yaşamıştır. 1292’de (1875) vefat etmiştir. Kabri de Harir’dedir. Mevlana Halid halifelerinden Hidayetullah Erbili’ye mensuptur. Hidayetullah Erbili, Şeyh Esad’ın babasıdır. Yani Hariri, hocasının oğlu Esad Erbili’yi halife yapmış, Şeyh Esad da hocasının oğlu Bahaddin Efendi’yi halife yapmıştır.Alakalı Başlıklar