XIX. YÜZYILDA OSMANLI MAHKEMELERİNİN DÖNÜŞÜMÜ

Osmanlı'da Hukuki Dönüşüm, Osmanlı'da gayrimüslimlerin hakları.
15 Haziran 2020 Pazartesi

MECELLE HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER

1851 maddeden müteşekkil Mecelle‟nin ilk 100 maddesi hukukun umumi prensipleri mahiyetindedir. Geri kalan maddeler borçlar hukuku, eşya hukuku ve muhakeme usulüne dairdir. Üslubu basit, ifadesi açıktır.
14 Haziran 2020 Pazar

VAKIFLARA PADİŞAH BİLE EL KOYAMAZDI!

Osmanlı tarihinde maarif, sıhhiye, imar gibi amme hizmetleri hep vakıflar vasıtasıyla yerine getirilmiş; hatta halka hizmet edenlerin maişeti de bu yolla karşılanmıştı. Camiler, mektep ve medreseler, tekkeler, hastaneler, köprüler, çeşmeler, su bendleri, hanlar, kervansaraylar hep vakıf olarak yapılmıştı. Peki, Osmanlı’da vakıf kültürü hangi hukukî kaideler çerçevesinde şekillenirdi? Padişahların ve halkın vakıflar üzerindeki hak ve sorumlulukları nelerdi?
1 Mayıs 2020 Cuma

Halife Kimdir, Nasıl Seçilir?

Halifenin nasıl başa geleceği hususunda Kur’an-ı Kerîm’de açık bir hüküm var mıdır? Halifenin vasıfları ve vazifeleri nelerdir? Hangi kural ve kaidelere uymakla yükümlüdür? Hakları nasıl tanımlanır? Ehl-i sünnet ve Şia’ya göre halifelik şartları nasıl düzenlenir? Konu hakkında akâid ve fıkıh kitapları ne diyor? İşte İslam hukukuna göre en temel esaslardan en kritik ayrıntılara halife ve halife seçim usulü…
17 Mart 2020 Salı

FETİHLERDEN İSYANLARA YENİÇERİLER

Osmanlı gaza devirlerinin romantik ve ihtişamlı sembolü olan Yeniçeriler merkezdeki askerî teşkilâtın da çekirdeğini oluşturuyordu. Hassa ordusu olup birçok savaşta padişahın yanı başında bulunan Yeniçeriler nasıl oldu da darbele re ve katillere bulaşır oldu. İşte bütün teferruatıyla yeniçeriler...
1 Mart 2020 Pazar

KLASİK DEVİRDE OSMANLI TAŞRA TEŞKİLATI

Osmanlı memâliki eyaletlere, eyaletler sancaklara, sancaklar kazalara ayrılır. Kazalar da mülkî bir statüsü bulunmayan köylerden teşekkül eder. Mülkî âmir olarak eyaletlerin başında beylerbeyi, sancakların başında sancakbeyi, kazaların başında da kadılar bulunur. Beylerbeyi ve sancakbeyleri, mülkî ve askerî âmirdir. Bu nev’-i şahsına münhasır sistemin temelinde Osmanlı mülkî, mâlî ve askerî unsurlarının sıkı irtibatı yatar.
1 Şubat 2020 Cumartesi

AHMED YESEVÎ’NİN ANADOLU’YA TESİRLERİ

Anadolu’da Ahmed Yesevî’nin ismini duymamış kimse neredeyse yoktur. 7 yaşından 50 yaşına kadar kavuştuğu ilahi tecellileri gayet edibâne bir lisanla anlattığı Divan-ı Hikmet, edebiyat ehlinin malumudur.
1 Şubat 2020 Cumartesi

SULTAN ABDÜLHAMİD DOKUZ ZEVCESİYLE AYNI ANDA NİKÂHLI MIYDI?

İslam hukuku erkeğin nikâhına en fazla dört kadın alabileceğini söylediği halde veraset ilâmında Sultan II. Abdülhamid’in dokuz hür kadınla nikâhlı olmasını nasıl açıklayabiliriz? Hangi sebeple böyle bir usule başvurulmuştur?
1 Eylül 2019 Pazar

ESKİ İSTANBUL'DA BELEDİYECİLİK

Eskiden şehirlerin belediye işlerini kadılar yürütürdü. Osmanlı hükümeti bu işi ulemadan birine vererek muhtemel çekişmelerin önüne geçmek istemiştir. Kadim İstanbul’da belediye reisinin vazifeleri nelerdi? Temizlik, su, kanalizasyon işleri ve esnafın kontrolü nasıl sağlanıyordu? Belediye kanunları hangi maddeleri ihtiva ediyordu? İşte belediyecilik tarihimiz…
1 Ağustos 2019 Perşembe

Padişah “Kadı”yı Tayin Eder Ama İşine Karışamazdı

Osmanlı İmparatorluğu’nda mahkemelerin reisi olan kadı aynı zamanda beledî işlerden de mesuldü. Kadıları tayin etme hakkı padişahtaydı. Ancak o bile kadıların işine müdahale edemez; emir veremezdi.
1 Mart 2019 Cuma

ABDÜLHAKÎM ARVÂSÎ VE TASAVVUF TERBİYESİ

Seyyid Abdülhakîm Arvâsî hazretleri (1860-1943), Nakşibendîliğin Müceddidiyye ve Hâlidiyye kolunun son mümessillerindendir. İki devri, hem imparatorluk, hem cumhuriyet devirlerini idrak eden ve tesirleri bugüne kadar gelen ulemâdandır. O cihetle ayrı bir ehemmiyeti vardır.
1 Ocak 2019 Salı

FRATRICIDE IN OTTOMAN LAW

This paper focuses on fratricide in the Ottoman Empire from the Islamic/ Ottoman Law viewpoint.
23 Aralık 2018 Pazar

OSMANLILAR İSLÂM HUKUKU’NA AYKIR BİR HUKUK TATBİK ETTİLER Mİ?

Cumhuriyetten sonra sözü dinlenen bazı müellifler, Osmanlı hukuk sistemi ile İslâmî hükümler arasında tezat bulunduğunu; fıkhın kifayetsizliği sebebiyle padişahların İslâmiyet’e muhalif hükümler koyduğunu iddia etmişlerdir. Hakikat öyle midir? Osmanlı Devleti laik miydi?
1 Aralık 2018 Cumartesi

Ahmed Cevdet Paşa'nın Hukukçu Vechesi

1 Ekim 2017 Pazar

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e İki Devrin Âlimi

Tekke ve zaviyelerin, medreselerin kapatıldığı bir dönemde İslamî ilimleri elinde bir kor ateş gibi taşıdı Arvâsî Hazretleri. “Bu milletin çektikleri Sultan Aziz’e yapılanların cezasıdır. Sultan Hamid’e daha sıra gelmedi” sözleri ve gayretkeş hizmetleri Osmanlı’ya bağlılık ve muhabbetinin işaretidir. Sultan Abdülhamid ile Sultan Vahîdeddin’in himmet ve hürmetini kazanan, Necip Fazıl’ın da şeyhi olan Abdülhakîm Arvâsî’nin örnek hayatı…
1 Mayıs 2017 Pazartesi

HAREM ZEVK YERİ DEĞİL DİSİPLİNLİ BİR MEKTEPTİ

Harem Osmanlı Sarayı’nda padişahın ve ailesinin yaşadığı kısım olmanın ötesinde teşrifat ve hukuk kaideleri dairesinde işleyen ciddi bir müesseseydi. Cariyelikten valide sultanlığa uzanan safhaların merkezi olması sebebiyle bariz bir siyasî güç de kazanmıştı.
1 Temmuz 2016 Cuma

“VATAN SEVGİSİ İMANDANDIR” NE DEMEK?

Bülbülü altın kafese koymuşlar; ağlamış, inlemiş; demiş vatanım! Vatan, sadece insanın doğup büyüdüğü, atalarının gömüldüğü, akrabalarının yaşadığı yer midir? Şu halde “Vatan sevgisi imandandır” meâlindeki söz, hadîs-i şerif midir ve ne mânâya gelmektedir?
24 Aralık 2015 Perşembe

MAHPEYKER KÖSEM SULTAN

Mahpeyker Kösem Sultan, en az Hürrem Sultan kadar Türk tarihinin meşhur hanımlarındandır. Hayatı romanlara, piyeslere, filmlere mevzu olmuştur. Hakkındaki imaj da çok çeşitlidir. Devlet işlerine karışan bir entrikacı mı, yoksa büyük bâdireler sırasında millete hizmet etmiş bir imparatoriçe mi?
25 Kasım 2015 Çarşamba

OSMANLI CEMİYETİNDE GAYRI TABİİ AŞKLAR Yahud HOMOSEKSÜELLİK

Popüler bazı yazarlar, zaman zaman Osmanlı cemiyetindeki bazı sapmaları diline dolamayı seviyor. Kaynaklarda bir sapmadan bahsedilmesi, acaba bunun yaygın olduğunu gösterir mi?
6 Kasım 2015 Cuma

OSMANLI DEVLETİ ve DEMOKRASİ

“İslâm ve Demokrasi”, “Osmanlı ve Demokrasi”… Bu tabirlerin bir arada kullanılması çoklarını şaşırtmaktadır. Gerçekten, bunların bir araya gelmesi mümkün müdür? Osmanlı Devleti, demokrasiyle Avrupa’daki emsallerinin çoğundan daha önce tanışmıştır. Modern demokrasinin bizdeki tarihi 1840’lara kadar gider.
20 Ekim 2015 Salı

OSMANLI DEVLETİ BİR İSLÂM DEVLETİ DEĞİL MİYDİ?

Şer’î bir devletten söz edebilmek için hangi kriterler lâzım gelir? Osmanlı Devleti’nin bunlara ne denli sahiptir?
28 Ağustos 2015 Cuma

OSMANLI PADİŞAHLARI KİMİNLE ve NASIL EVLENİR?

Hânedanın devamı için padişahların evlilikleri her zaman ehemmiyetli bir mevzu olmuştur. Osmanlı şehzâdeleri de önceleri siyasî evlilikler yaparken, sonra tamamen saray merkezli bir aile hayatı yaşamışlardır. Bu ise, Avrupalıların alâkasını çekerken; içeride çok yanlış anlaşılmıştır.
13 Ağustos 2015 Perşembe

DÜZMECE FETVA SULTAN AZİZ’İ NASIL TAHTTAN ETTİ?

Şeyhülislamın hal’ fetvası Sultan Abdülaziz’in tahttan indirilmesinde nasıl kullanıldı? Fetvanın düzmece gerekçeleri nelerdi?
1 Mayıs 2015 Cuma

OSMANLI HUKUKUNDA ŞEHZADE KATLİ

Osmanlılarda şehzade katli meselesini doğru antayıp değerlendirebilmek için öncelikle İslam-Osmanlı hukuku ve siyaset geleneğini bilmeye ihtiyaç vardır. Asıl İtibariyle kardeş katli, tarihsel, siyasi ve meşru bir düşüncenin ürünüdür.
1 Ocak 2015 Perşembe

HUKUK EĞİTİMİNİN ÇIKMAZLARI

21 Ocak 2014 Salı

İMÂM-I RABBÂNÎ HAZRETLERİNİN TECDİD ANLAYIŞI VE MÜCEDDİDLİĞİ

Milletlerarası İmam-ı Rabbânî Sempozyumunda takdim edilen tebliğ
11 Kasım 2013 Pazartesi

OSMANLI İDARESİNDE ADEM-İ MERKEZİYET VE İMTİYAZLI EYÂLETLER

24 Nisan 2012 Salı

ESKİ HUKUKUMUZDA HÎLE-İ ŞER'İYYEYE DAİR

Eski hukukumuz, dinî menşeli bir hukuk sistemi olduğu için, müeyyideleri hem dünyevî, hem de uhrevî idi. Bu sebeple hukuka uymak isteyen herkes, hareketlerinin muhakkak “kitapta yerinin bulunmasını” arzu ederdi. Böylece sadece zevâhiri kurtarmış olmaz; şâri’, yani kanun koyucuya karşı da hareketini meşru ve haklı göstermek isterdi.
1 Ocak 2010 Cuma

FRATRICIDE IN OTTOMAN LAW

Turks, having founded several states of various sizes within their homeland Central Asia, in Iran and the Middle East, ultimately settled in Anatolia. Having stated that “they established many states”, also suggests that many Turkish states have perished.
1 Ocak 2010 Cuma