Ekrem Buğra Ekinci, 1987’de Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Avukatlık stajı yaptı.

Ankara’da başladığı kariyerini İstanbul’da sürdürdü.
Doktorasını 1996’da İstanbul Hukuk Fakültesi’nde tamamladı.

Türkiye ve Daily Sabah gazetelerinde yazmaktadır.
Devam
 
ESKİ DOSTLAR yahud ATATÜRK MUHALİFLERİNİN TASFİYESİ

30 Ocak 2017 Pazartesi

Cumhuriyetini ilanı, vaktiyle M. Kemal Paşa’ya biat etmiş gözüken arkadaşlarını endişelendirdi. Cumhuriyetin ilk muhalefet macerası böyle başladı.

Cihan Harbi mağlubiyetinin ardından, yeni padişah Sultan Vahideddin, Anadolu halkının mahalli mukavemet hareketlerini bir elde toplayıp, ileride imzalanacak sulh müzakerelerinde koz olarak ileri sürmeyi ve daha iyi şartlarda antlaşma yapmayı umuyordu. Bu sebeple yaveri M. Kemal Paşa’yı fevkalade salahiyetli ordu müfettişi olarak Anadolu’ya gönderdi. Bu vazifelendirmenin en mühim sebebi, müfettişin gençliğinden beri kendisini adadığı İttihatçılardan yolunu ayırmış göstermesiydi. Halk, padişahın adamı olarak gördüğü bu müfettişin etrafında toplandı. Ankara’da İstanbul’a alternatif bir hükümet kuruldu.

Talat Paşa’nın adamı

Eski İttihatçılardan çoğu bu harekete iştirak etti. İttihat ve Terakki, Anadolu’da teşkilatlanma imkânı bulan yegâne parti olduğu için, Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri, nihayet bunun yerine kurulan Halk Fırkası, adeta bu partinin devamı idi.

İttihatçıların reisi Talat Paşa, tekrar dönmek üzere memleketi terkederken, Kara Kemal ve Kara Vasıf’a gizli bir cemiyet kurmaları talimatını verdi. Karakol Cemiyeti, siyasi işleri yürütmek üzere M. Kemal Paşa’yı; cephe işlerini yürütmek üzere ise İsmet Bey’i uygun gördü. M. Kemal Paşa kabul etti; İsmet Bey kabul etmedi ise de ikna edilerek birkaç ay sonra Anadolu’ya geçti. M. Kemal, bir yandan padişahı oyalarken, öte yandan Karakol Cemiyeti’nden talimat almaktaydı.

Bazılarının M. Kemal’e soğuk bakması üzerine, Talat Paşa Berlin’den mesaj gönderip, adamlarına ‘Bundan böyle Başkumandanınız Mustafa Kemal Paşadır. Onun açtığı bayrak altında birleşiniz’ talimatını verdi. İngilizler de, İttihatçıların ileri gelenlerini toplayıp Malta’ya sürerek M. Kemal Paşa’nın elini güçlendirdiler. Zaten 1907’de girdiği İTC içinde, Enver Paşa ile zıt düşen M. Kemal’i, hep Talat Paşa tutmuştur.

Buna rağmen gözler yine de Enver Paşa’daydı. İmparatorluğu hayalleri uğruna felaketten felakete sürüklemiş bu maceraperest, Rusya’da tetikte bekliyordu. Anadolu’da zafer kazanılır kazanılmaz, gelip devletin başına geçmeyi umuyordu. Buna mukabil Kemal Paşa’nın hiç popularitesi yoktu. Gazetecilerin o günlerde dillendirdiği ‘Anafarta Kahramanlığı’ bile fazla sükse doğurmamıştı. Talat, Cemal ve Enver Paşa’nın, birer Ermeni fedaiye öldürtülmesiyle, önü tamamen açılmış oldu.

M.Kemal'in ilk yakin cevresi tamamen tasfiye edildi_Adnan Adivar,  Ali Fuad Cebesoy, Kazim Karabekir, Rauf Orbay, Refet Bele

Sarıksız Muhafazakârlar

Biat etmeyen İttihatçıların bir kısmı 1923 seçimlerinde, bir kısmı da 150’liklere sokulup sürülerek tasfiye edildi. Saltanatın ve Lozan’ın ardından, cumhuriyetini ilanı ile M. Kemal Paşa’nın otoriter liderliğini pekiştirmesi, vaktiyle kendisine biat etmiş gözüken eski yakın arkadaşlarını endişeye sevketti. Bunlar umumiyetle liberal ve demokrat göründükleri için, memleketin diktatörlüğe gidişinden rahatsızdı. Mecliste, 1920’den beri zaten İkinci Grup adıyla zayıf bir muhalefet vardı. Şu halde muhalefeti sıkılaştırmalıydı.

Halk Fırkası’dan ayrılan 22 mebus, 17.XI.1924’de Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nı kurdu. Eski İttihatçı ve Ankara hareketinin lider kadrosunu teşkil eden 5 kişiden M. Kemal hariç hepsi, yani Kâzım Karabekir, Rauf Orbay, Fethi Okyar, Ali Fuad Cebesoy, partinin kurucularıdır. Cafer Tayyar Paşa, Adnan Adıvar, Hüseyin Avni Ulaş, İsmail Canpolat da partidedir.

TCF, merkeziyetçilik ve radikalliğe uzak, liberal bir parti olduğu halde, Sarıksız Muhafazakârlar diye anılmıştır. Esas maksadı, reisicumhur ve ekibini bir şekilde bertaraf etmekti. Bunu farkeden M. Kemal Paşa, çok kızmış; yeni partinin cumhuriyete bağlılığının sahte ve gerici olduğunu söylemiştir. Halbuki hepsi saltanat düşmanı; cumhuriyetçi ve inkılapçıdır. Yalnızca programında, ‘Parti, dinî fikir ve inançlara hürmetkârdır’ yazmaktadır.

Karabekir, Sultan Hamid’i tahttan indirenler arasında yer almış; 1919’da hükümetin emrini dinlemeyerek, ordusuyla beraber M. Kemal Paşa’ya tâbi olmuştu. Nutuk’un antitezi olan hatıralarında, kendisini muhafazakâr olarak lanse ederse de, modern bir inkılapçıdır. Atatürk’e muhalefeti de, iktidar mücadelesidir. İnönü ile beraber Ankara hareketinin iki esaslı rüknü olup, 1938’den sonra sadık dostu İnönü, itibarını iade etmiştir. Atatürk’ü, Atatürk yapan, bir cihetle, Karabekir ve İnönü olmuştur.

  

Son çare

Yeni parti, 13.II.1925’te çıkan Şeyh Said İsyanı’nın günah keçisi oldu. Karabekir’e derhal partiyi dağıtması emredildi; ama dinlemedi. Bunun üzerine İstiklal Mahkemesi, isyanı kışkırtmak suçundan, parti mensuplarına ve partiyi destekleyen gazetecilere hiçbir delil olmadığı halde mahkûmiyetler verdi. Parti, 3.VI.1925’te kapatıldı. Parti kurmak yasaklandı; basın hürriyeti kaldırıldı. Böylece demokratikleşme yolunda büyük bir fırsat kaçırılmış; memleket koyu bir diktatörlüğün eline düşmüştür.

İkinci Grup veya TCF, varlığını Gazi’ye borçlu; baştan beri ikinciliğe razı olmuş; tayin edilmiş bir meclise rıza göstermiş çaresiz bir kitleydi. Ustaca bir propaganda, zafer ile reisicumhurun şahsiyetini aynileştirmişti. Ordu, CHP’ye sadıktı. Bu sebeple Gazi hayatta olduğu müddetçe, tek parti iktidarına son verecek güce sahip değildi. Demokratik yollarla tek parti rejimine son verilemeyeceğini anlayan muhalifler son bir çare düşündü. Ama bu da işe yaramayacak; muhaliflerin kalan kısmı da bu vesileyle tasfiye edilecekti.


 Önceki Yazılar
21.08.2017 - OSMANLI SARAYI’NDA ENGELLİLER VE DİLSİZ DİLİ

14.08.2017 - NEREDE O ESKİ YAZLAR… O ESKİ SICAKLAR…

07.08.2017 - NİKÂHTA KERÂMET VARDIR!

31.07.2017 - BİR TAS ÇORBA UĞRUNA: FEHİME SULTAN’IN ACIKLI SONU

24.07.2017 - BEYAZ RUSLAR İSTANBUL’DA…

17.07.2017 - YANGINA NE DAYANIR…

10.07.2017 - BİR DARBE TEŞEBBÜSÜNÜN HATIRLATTIKLARI…

03.07.2017 - ZELZELEDEN KAÇIŞ YOK MU?

26.06.2017 - UNUTULMAYAN BAYRAM HATIRALARI

19.06.2017 - KAŞGARÎ DERGÂHI’NDAN RAMAZAN HATIRALARI

Diğer makaleler için tıklayınız...