Ekrem Buğra Ekinci, 1987’de Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Avukatlık stajı yaptı.

Ankara’da başladığı kariyerini İstanbul’da sürdürdü.
Doktorasını 1996’da İstanbul Hukuk Fakültesi’nde tamamladı.

Türkiye ve Daily Sabah gazetelerinde yazmaktadır.
Devam
 
Özgüvenimizde İstanbul’un Fethinin Büyük Rolü

30 Ağustos 2012 Perşembe

 

İstanbul’un fethi hiç şüphesiz çok mühim bir dönüm noktası. Bilhasa İslâm âlemi açısından bu mevzuyu değerlendirir misiniz?

İstanbul’un fethinin çok çeşitli zaviyelerden, açılardan değerlendirilmesi mümkün. Dünya tarihi bakımından, Avrupa tarihi bakımından, Türk tarihi bakımından, İslam tarihi bakımından mümkün. Bunların hepsi aslında bir bütün ve birbirleriyle de alakalı. İslam ve dünya tarihi bakımından İstanbul’un fethinin bir dönüm noktası olduğu zaten Avrupalılar tarafından da takdir ediliyor ki; İstanbul’un fethi dünya keşiflerinin de önünü açmıştır, Avrupa’da da Rönesans’ın. Çünkü İstanbul’un düşmesi artık Türk tehlikesinin bertaraf edilemeyeceği fikrini doğurmuş. İnsanlar doğuda değil batıda yer aramışlar, bu da keşifleri doğurmuş. Sonra bu da biliyorsunuz Avrupa’ya altın akmasına ve Avrupa’nın refahına sebebiyet vermiştir. Bu da Avrupa tarihi bakımından mühimdir. Yani artık Türklerin buradan sökülemez bir hale gelmelerini anlamaları mühim bir hadisedir. Bu İstanbul’un fethiyle olmuştur. Halbuki İstanbul bir şehirdir, o zamana kadar ne topraklar fethedilmiş… Selanik ondan 100 yıl önce fethedilmiş, Osmanlı orduları Belgrad önlerine nerdeyse gelmişler… İstanbul belki o kadar mühim görünmeyebilir. Ama sembolik de olsa büyük bir değeri var İstanbul’un fethinin. Dünya tarihi bakımından böyle, Avrupa tarihi bakımından böyle. Türkler için buranın artık onların yurdu olduğu tescillenmiştir. İstanbul olmasaydı biz İran’da Orta Asya bozkırlarına gitmiştik. Yani Sultan Aziz demiş “Sizin aklınızla ecdadım hareket etseydi biz şimdi Konya bozkırlarında koyun güdüyorduk.” Şimdi eğer İstanbul fethedilmemiş olsaydı burası bizim ana yurdumuz olamazdı. İstanbul buranın tapusu, anahtarı, mührü ne derseniz deyin; suyun kaynağı İstanbul’dur.


 Özgüven hâdisesi oldu değil mi?

Ben de onu söyleyeceğim. Sultan Vahideddin İstanbul’dan ayrılmadı ki en büyük tenkit sebebi oldu bu onun için. Ama dedi ki; “Biz İstanbul’dan ayrılırsak İstanbul’u kaybederiz. İstanbul’u kaybedersek biz yok oluruz. İstanbul’un bizim elimizde olmasının büyük bir ehemmiyeti vardır.” Tahtını kaybetmek pahasına İstanbul’u korudu. Napolyon demiş ki “Dünya bir devlet olsaydı İstanbul başşehir olurdu.” Bugün bile öyledir; New York’tan, Londra’dan, Paris’ten geridir ama stratejik ve jeopolitik mevkii sebebiyle dünyanın en önde gelen şehirlerinden birisidir. Hele ki Rusya gibi dünya politikasında mühim rol oynayan bir devletin dünyaya açılış menfezi olması bunu arttırıyor. Türklerin artık burayı vatan edinmelerinin anahtarı oldu İstanbul. Kendilerine bir itimad-ı nefs geldi; “biz İstanbul’u fethettik artık bu coğrafyadan kolay kolay atılamayız.” dediler. Bu onların fetihlerinin önünü açtı. Yavuz Sultan Selim’in Mısır’ı fethetmesinin de, Kanuni Sultan Süleyman’ın Macaristan’ı fethetmesinin de anahtarı İstanbul oldu. Ben Arap ülkelerinde çok bulundum o vesileyle Arapların gerek entelektüel kısmını, gerek halkın Osmanlılar hakkında ne düşündüğünü merak ettim mesleğim itibariyle. Orada da şunu gördüm ki İstanbul’un fethi Türklere fevkalade büyük bir prestij hasıl etti. Türklerin İslam’ın bayraktarı olması, bu gün bile dünya tarafından Türklerin Müslümanlıkla özdeş görülmesi, Türklerin Müslüman âleminin lideri gibi görülmesinin yolunu açan İstanbul’un fethidir. Evet, daha önce Abbasiler zamanında, ta Emeviler zamanında Türkler ve Araplar tanışmışlar, onlarla bir ahbaplık hâsıl etmişler; Araplar onlara güvenmiş, onlar Araplara güvenmiş ve çok büyük faydalar hâsıl etmişler. Bağdat’taki halifeyi Şii tazyikinden kurtarmışlar… Baybars hem Haçlıları hem Moğolları yenerek dünya çapında İslam’a ve insanlığa faydası olmuş…

Baybars pek bilinmiyor, değil mi?

Hayır hayır, bilinmez… Baybars’ı kimse bilmez. Şimdi Salahaddin Eyyübi’yi biraz biliyorlar değişik vesilelerle. Baybars’ı bilen yok. Türkler de bilmez ama kimseyi suçlamıyorum. Türkler bilmiyor, Araplar bilirler. Evet, Baybars’ın onlara hizmeti çoktur. Çerkez’dir aslen kendisi, Memlük Çerkezi’dir ve Memlük’ün kurucusudur. Türk kültürü içerisinde yetişmiştir. Çünkü onu köle olarak alan Memlüklüler Kıpçak Memlükleriydi. Kıpçak memlükleri de Eyyubiler tarafından yetiştirilmiştir, bir silsile vardır. Bu hizmet bilinmez, kimse tanımaz, Türkiye’de tanınmaz, ismini bile bilmezler. Mısır’da işte, Baybars Mısır hükümdarı olduğu için bilirler. Ama Salahaddin Eyyübi’den daha çok meşhurdur, daha çok faydası vardır.

Sanki Baybars denildiği zaman Türki bir mânâ anlaşılıyor…

Şimdi tabi öyle değil. Baybars bir kere Türk değil Çerkezdir. Ama Türk kültürü içinde yetişmiştir. Salahaddin Eyyübi gibi Türkçe konuşurdu. Yani Çerkezce konuşmazdı bir kere. Ama tabi öncelikle Müslümandı, sorsanız “Ben Müslümanım.” derdi. Büyük bir İslam mücahididir, büyük bir İslam hükümdarıdır. Türkiye’de böyle beylik lafı eden İslamcılara ya da Türkçülere sorsanız on kişi içinde Baybars’ı bulamazsınız, bir de böyle bir şey var. Baybars hakkında da böyle bir umumi cehalet var. Herkes hakkında var da, Baybars hakkında da vardır. Ama işte Baybars’ın ki kadar büyük bir iş olmamakla beraber neticesi itibariyle İstanbul’un fethi onu geçmiştir. Hazret-i Peygamber’in tabiriyle “Kostantiniyye.” Türkler hiçbir zaman İstanbul’a “Costantinepolis” demekten gocunmamışlardır. Bu bir şereftir, Kostantiniyye’nin kurduğu en eski şehir bugün bizim elimizde. İstanbul zaten Kostantinopolis’ten bozma bir tabirdir. Türkçe kelime değildir. Başka isimleri de var tabi buranın, her platformda ayrı isimler kullanılmış. Osmanlı paralarında Kostantiniyye diye basılmış… Çünkü hadisi şerifte geçer Kostantiniyye, kitaplarda resmi yazışmalarda hep Kostantiniyye, Konstantin şehri. Buranın fethi müjdelenmiş; Hazret-i Peygamber “Kostantiniyye mutlaka bir gün fetholunacaktır.” buyurmuştur. Yani iki yerde de İstanbul’un mutlaka fethedileceğini Hazret-i Peygamber buyuruyor. Bu gayba dair bir işarettir. Bunu fetheden kumandanı övüyor. Ne iyi emirdir: “ni’mel emir”; onun askerini de övüyor. “Ni’mel ceyiş”: ne iyi askerdir. Şimdi bu hadis-i şerif meşhurdur İslâm âleminde. İmam Ahmet bin Hanbel gibi büyük bir hadis âliminin kitabında var bu hadis şerif. Bütün Arap dünyası da bunu bilir, bir tane değil ki zaten. Bir de Roma’nın fethini müjdeleyen hadis vardır ve Fatih Sultan Mehmed de çok uğraştı Roma’yı fethedebilmek için, ama ömrü vefa etmedi. Bütün Osmanlı padişahlarının “Kızıl Elma”sı Roma’ydı. Roma’yı fethederek Hristiyan âlemini ortadan kaldırmak istediler, hakimiyet altına almak istediler, o da artık bir gün elbette fethedilecek, Hazret-i Peygamberin sözü…

Doğrusu şimdi o, ikinci fetih denilen hâdise, beklenen hâdise “Roma’nın fethi…”

Evet, Roma fethidir, Kayser şehri, Kostantiniyye’den ayırıyor onu. “Kayser’in şehri” diye geçiyor o. O fetholunmadan kıyamet kopmaz, yani o da bir alâmettir. Ama o İstanbul’un fethi kadar övülmemiştir. İstanbul’unkini istemiş, fethedeni övmüş… Onun için, düşünün ki, Hazret-i Peygamber’in irtihalinden birkaç sene sonra, Halife Muaviye zamanında bir ordu buraya gelmiş, Anadolu’yu fethederek gelmiş; Balıkesir üzerinden bir kol, Çanakkale üzerinden bir kol, İzmit üzerinden kuşatmışlar… Bu kuşatmaların en meşhuru Eyüp Sultan’ın da katıldığı meşhur muhasaradır. “İstanbul’u ilk kuşatan ordu mağfiret olunmuştur” buyuruyor Hazret-i Peygamber. Tâbii bu da ilk seferinde alınmayacağına da işaret. O kuşatmadır. Kolera salgını sebebiyle vazgeçilmiş, sonra Araplar birkaç kere kuşatmış… Yıldırım Sultan Bayezid hep almak istedi malum. Padişahlar çok arzu ettiler. Sultan İkinci Murad’ın menkıbesi meşhurdur. Hacı Bayram Veli Edirne’ye teşrif ettiği zaman, “Efendim bu şehir bize lazımdır, himmet buyurun.” Dedi. Yani dua edin de fethedelim.” O da ona “Bu şehir fetih olunacak ama bunu ne sen görürsün ne ben görürüm. Şu küçük çocukla -Fatih Sultan Mehmed’i işaret ediyor- “Bizim köse Akşemseddin görse gerektir.” diyor. Hakikaten de öyle oldu. Şimdi bu hadis-i şerif sebebiyle Arap dünyasında İstanbul’un fethi çok büyük bir coşku uyandırdı. İlk defa Türkler bariz bir şekilde İslam dünyasının önderi, lideri, bayraktarı olarak görüldüler. Bütün İslam dünyasında böyle… Bu prestij bu güne kadar böyle devam etti. İstanbul’un fethinden dolayı da Arap dünyasında ve Arap olmayan Müslümanlar arasında Fatih Sultan Mehmed’in muazzam bir şöhreti, muazzam bir prestiji vardır. Fatih Sultan Mehmet Osmanlı padişahlarının en büyüğüdür. 36 padişahın hepsi iyidir. Hepsi kalitelidir; zeka, kabiliyet, yetiştirilme tarzı, dünya görüşü, cesaret, merhamet yani iyi vasıflarla muttasıftırlar. Gerek devlet adamı olarak, gerek insan olarak, dindarlık, geleneklere bağlılık.. Ama her biri birşeyde ön plana çıkmıştır. Devlet teşkilatında Kanuni Sultan Süleyman ön plana çıkmıştır, askerlikte Yavuz Sultan Selim ön plana çıkmıştır, diplomaside Sultan Abdülhamid… Ama hepsinden fazla ön plana çıkan Fatih Sultan Mehmed’tir. Onda hepsi ön plandadır. Birkaç lisanı gayet güzel konuşan, edebiyata meraklı, dini ilimlere meraklı, fende buluşu olan; malum askeri buluşu vardır topların dökümünde…

Mesela Macar asıllı Urbanus’u biliriz de Fatih Sultan Mehmed’i bilmiyoruz…

İnce topları geliştiren odur. Soğutmayı o becermiştir. Çünkü topun soğuması gerekiyor. Topun soğumasını formüle eden bir buluşu var Fatih Sultan Mehmet’in. Urbanus büyük bir top dökümcüsüdür. O da Fatih Sultan Mehmed’in hizmetine girdiğine göre Fatih’in ne kadar büyük bir hükümdar olduğunu anladı. Fakat onun yaptığı top bir denemeydi ve patladı infilak etti, kuşatmadan önce o, topuyla beraber infilak etti. Yeri bile bu gün Takkeci İbrahim Efendi Caminin olduğu yerde bellidir. Fatih Sultan Mehmed’in böyle bir durumu var. Makyavelli adında meşhur bir İtalyan siyaset yazarı Fatih Sultan Mehmed’e hayranlık duymuş ve onu bir Rönesans hükümdarı olarak tasvir etmiş ve bütün Rönesans hükümdarlarına Fatih Sultan Mehmed’i örnek göstermiş. Tatlı, sert bir hükümdar manzarası arz ediyor, çok kaliteli bir insan güzel konuşan, güzel giyinen, estetik yönü gelişmiş, şiir yazan ama gevşek birisi olmayan… Askerliği kuvvetli ama devlet adamlığı da öyle. İnsan ilişkileri normal ama ölçülü, şahsi zaafları yok denecek kadar az bir insan Fatih Sultan Mehmed. O da zaten şimdi işin bir de manevi yönünden bakarsanız, yani bu kadar büyük zatlarla beraber olmuş, kalmış… Ömrünün sonuna kadar da “Artık ben devlet adamıyım bu işten vazgeçeyim.” dememiş, vefatına kadar âlimlerle ilmi mübahaseler yapmış, tefsir mübaheseleri yapmış; merak sarmış, kitap yazmış, okumuş, anlamaya çalışmış, tasavvufa meyletmiş. Yani çok yönlü sıfatını devam ettirmiş. Yani boşuna değil hadisi şerifin övdüğü kumandanın o olması… Bir kere bunu bilmek lâzım, kim ne derse desin, Fatih Sultan Mehmed’i anlatmak kolay değildir.

  

O zaman en mükemmel padişah diyebilir miyiz?

Öyle olduğu anlaşılıyor. Ama faydası farklı olabilir, mesela belki bir Sultan Abdülhamid’in faydası Sultan Fatih’ten çok olmuş olabilir. Çünkü mesela Fatih Sultan Mehmed zamanında bolluk, haşmet vardı. Herkes Fatih’e yardımcıydı; ulemasıyla, ailesiyle, askerleriyle… Sultan Hamid yapayalnız bir insandı. Onun için faydası belki onun daha çok olmuştur bilemeyiz, ama şahsi kalite itibariyle Fatih Sultan Mehmed’in bir dengi, Osmanlı tarihinde değil, Türk tarihinde değil, dünya tarihinde zor bulunur. Yani ilk halifeler müstesna, belki İslâm tarihinde bile onun benzeri bir hükümdara biz rastlamıyoruz. Bunu sadece ben söylemiyorum, bunu Arap dünyasında yaşayan insanlar da söylüyor. Avrupalılar da söylüyor. Franz Babinger, Fatih’i ne kadar sıradan bir Avrupa hükümdarı gibi tasvir etmeye çalışırsa çalışsın, çok yüceltmiş, çok tebcil etmiştir Alman tarihçisi Babinger. Fatih Sultan Mehmed müstesna bir şahsiyettir. Fethin de en büyük neticesi Türklerin İslâm dünyasında fevkalade büyük bir prestij elde etmesidir. Ben bir gün Medine’de doktora yaparken Medine mescidinde yaşlı bir adamla tanıştım, ahbap oldum. Yemen asıllı, Hazret-i Peygamberin soyundan olduğunu söylerdi, çok yaşlıydı. O zaman 100 yaşında olduğunu söylerdi. “İstanbul’u kim fethetti?” dedi, cevabını da kendisi verdi; “Fatih Sultan Muhammed Han öyle değil mi?” “Evet öyle.” “Peki, Bosna’yı kim fethetti? Fatih Sultan Muhammed Han…” “Evet öyle. Boşnakları kim Müslüman yaptı? Osmanlılar…” “Şimdi siz niye Boşnaklara yardım etmiyorsunuz?” dedi. O zaman da Bosna meseleleri vardı. Ben de dedim ki “Biz fakiriz, güçsüzüz, başımızdaki idarenin de böyle dertleri yok. Nasıl yardım edelim, siz yardım edin.” O zaman “bi Fahd hâzâ?” dedi. Yani “Bu Fahd ile hiç olmaz” demek istedi. O zaman Fahd Kraldı, o hiç anlamaz demeye getirdi. “Bu sizin vecibenizdir.” dedi. Yani Fatih Sultan Mehmed’in Bosna’yı fethettiğini, Bosnalıların da bu sayede Müslüman olduğunu bir Arap biliyordu. Türkler bilmezler, şu an da bilmezler. Sorsanız Bosna’nın nerede olduğunu bilmezler, bırakın kimin fethettiğini. Yani orada bile bakıyorsunuz Fatih Sultan Mehmed vicdanlarda bir yer tutuyor. Bunun için İstanbul’un fethi İstanbul için çok büyük bir hadisedir.

Fatih ve fetih ruhundan bahsedecek olursak, bunun psikolojik tesirleri inanılmaz derecede nesillere aktarılmış oldu. Hani yapılan bir hayır sonra sanki sizin üzerinize yapışıyor vecibe olarak. Yani biz istesek de istemesek de o bizim kültürümüze, kültür genimize yapışmış oldu…

Şimdi Fatih Sultan Mehmed genç bir padişahtır. 12 yaşında tahta çıktı, indi, tekrar tahta çıktı, indi. En son 19 yaşındayken tahta çıktı, 21 yaşındayken de fetih müyesser oldu. Bir de bugüne bakın; 21 yaşındaki çocuk ekmek almaktan aciz, sorumluluk duygusu yok, şimdi işin bu yönü de var. Ama Osmanlı ricali içinde de kerli ferli adamlara alışmış bir gelenek vardı ve hep oturaklı, temkinli, atılgan olmama vardı. Bu biraz da belki Yıldırım Sultan Bayezid’in, Emir Timur’la olan muharebesinde mağlup olmasının getirdiği bir kompleks olabilir. Fatih Sultan Mehmed bir kabul görmedi ilk tahta çıktığında. İstanbul’u fethetmesi bir kere onun hakkında söylenen ve düşünülenlerin hepsinin yanlış olduğunu ortaya çıkarttı. Bu bir… İkincisi 1402’de Osmanlı devleti ağır bir mağlubiyete uğradı. Ankara Savaşı’nı düşünün. Ankara yani Erzurum değil, Kars değil Ankara, Osmanlı vatanının göbeğiydi. Burada Osmanlı orduları yenildiler. Timur’un ordusuna yenildiler. Muazzam bir orduydu Timur’un ordusu. Yıldırım Sultan Bayezid ise mağrur bir padişahtı. Bütün Avrupalı hükümdarlar birleştiler, bilâ-istisna hepsini Niğbolu’da yendi. Sonra hepsini serbest bıraktı. “Niye bırakıyorum biliyor musunuz? Siz gidin, yeniden ordu toplayın, gelin ben sizi yine yeneyim, bu zevki tadayım, onun için bırakıyorum ben sizi.” dedi. Bırakmasa ve orada esir alsa, öldürse, ordu toplayamazlar, geride ordu falan kalmazdı. Böyle mağrur bir adamdı ve Ankara Savaşı’nda Osmanlı ordusu darmadağın oldu. Padişah bunu hazmedemedi, kahrından öldü. Oğulları birbirine girdiler, 11-12 sene sonra Mehmet Çelebi tahtı kaptı padişah oldu. Düşünün ki Yıldırım Sultan Bayezid’in korkusu Avrupalıların o kadar içlerine sinmiş ki “gık” bile diyemediler. Halbuki yürüseler boğarlardı Osmanlıyı. Düşünün, ölmüş Yıldırım Sultan Bayezid’in korkusu Avrupalıları bir kenarda tuttu. Yani bir tecavüze girişemediler. Çok daha mühim bir tarafı, Osmanlı 50 yıl içinde bir imparatorluk oldu. Darmadağın olmuş 1402’de… İşgal edilmiş, tüm eski topraklarını kaybetmiş; şehzadeler mücadele içinde ve bu mücadelede kan gövdeyi götürüyor. 50 yıl sonra İstanbul fethediliyor. İstanbul’un fethi Osmanlı devletini bir imparatorluk yapmıştır. İmparatorluk demek çeşitli devletleri, taçları elinde tutan demektir. Devletse krallıktır, hükümdarlıktır ama birkaç devlet ona bağlıysa oraya “imparatorluk” denir. Kırım Hanlığı, Bosna Hanlığı, Uygar Krallığı, Sırbistan Kralı, Arnavut Kralı yani hepsi Fatih’e bağlandı. Tabi öyle olunca da imparator oldu Fatih ve herkes Fatih Sultan Mehmed’i Doğu Roma İmparatoru olarak kabul etti. Patriklik makamı boştu. Fatih Sultan Mehmed patriği çıkarttı, patriklik tahtına oturttu. Böylece bütün Ortodoksların hamisi oldu. Bütün Ortodoks dinini Fatih kurtardı. Onun için Ortodokslar Fatih’e çok şükrandır. Ortodokslar Fatih’i çok sever. O bunu Hıristiyanlığa olan sempatisinden yapmadı. Böylece Hıristiyanlıktaki bölünmüşlüğü devam ettirdi, o bakımdan Müslümanlığa faydası oldu. Ama onlar onu kendilerine yapılmış bir iyilik olarak gördüler. İtalya Fatih Sultan Mehmed’i İtalya’yı da işgal edecek, Osmanlı hâkimiyetinde de olsa İtalya birliğini sağlayacak bir hükümdar olarak gördüler. Floransa dukası Lorenzo Medici Fatih Sultan Mehmed’in resmi olan madalyonlar bastırdı. Üç taç var üstünde… Osmanlı devleti, Batı Roma, Doğu Roma. Yani bütün o zamanki tarihçiler Fatih Sultan Mehmed’i Doğu Roma imparatoru olarak görmüştür. Dünyadaki imajı böyle. İşte bu biraz önce işaret ettiğim itimad-ı nefs, ayağını yere sağlam basmayı meydana getirdi, ondan sonra Osmanlı’nın fetih ve gaza ruhunu ateşledi. Bunun önünde hiç kimse duramadı. Yani öyle veya böyle gerileme zamanındaki zaferlere bile bakıyorsunuz, İstanbul’da ateşlenen o kıvılcımın bir eseri oldu, bu zamana kadar da geldi. İstanbul güzel bir şehirdir. Dünyanın kalbi… İstanbul’u fethetmiş olmak bile şu an da Türklere ve Müslümanlara büyük bir gurur veriyor. Mühim bir şey bu. İnsan eğer ecdadını tanımazsa ecdadının muvaffakiyetini bilmezse, kendisi devamlı ürkek gezer ve muvaffak olamaz hayatta. Onun için dünyada muvaffak olanlara bakıyorsunuz hep ailece muvaffak olmuştur. İşte buluş yapanlar ailece buluşçudur, bir ulema aynı aileden gelir hep. Yani ataların dedelerin muvaffakiyetleri ondan sonraki nesillere gurur kaynağı olur ve teşvik eder. Benim dedem böyleydi, ben de yaparım hissini insana veriyor bu. Osmanlı Devleti ne kadar olursa olsun bir beylik idi. Krallık deyin siz buna, prenslik deyin fark etmez. Bir beylik idi, an’aneleri basit idi. Henüz Anadolu Orta Asya gelenekleri, Selçuklu gelenekleriyle yoğrulmuş basit bir devlet idi. Bir dünya devleti değildi. Ama Fatih Sultan Mehmed İstanbul’u fethettikten sonra -Doğu Roma köklü bir medeniyetti- oradaki siyasi bir takım prensipler, anlayışlar Osmanlı Devletini besledi, Osmanlı Devletinin bir imparatorluk olmasında mühim bir rol oynadı. Bu bakımdan da Osmanlı Devletinin kimliğini, hüviyetini değiştirdi İstanbul’un fethi. Ondan öncekiyle ondan sonraki arasında çok fark vardır. Böyle de bir faydası oldu.

Fatih Sultan Mehmed’in annesine dair spekülasyonlar da yapılıyor hep. Bu hususta neler söylersiniz?

Annesine yapılan spekülasyonlar var ama annesinin mazbut bir kadın olduğu belli. Efendim, tarihçiler de bir enteresandır. Fatih Sultan Mehmed ki güneş balçıkla sıvanmaz, bakıyorlar büyük bir adam, tarihte de benzeri fazla yok. Bu diyorlar ki Türklerden çıkmaz, Müslümanlardan hiç çıkmaz!.. Peki nerden oldu bu? “Annesi bizdendi!..” diyorlar. Çare böyle bulunuyor, formül bu. Fatih’in bu kadar kaliteli olmasının sebebi annesinin başka bir ırktan olmasıdır diyorlar. Osmanlı padişahlarının çoğunun annesi başka ırktandır. Ama şimdi şunu bir kere bilmek lâzım. İslâmiyet’te ırkın önünde din vardır. Saraya alınan kızlar hangi ırktan olursa olsun Türk-İslâm terbiyesiyle yetiştirilirler. Sizden bizden daha Türk, sizden bizden daha Müslümandırlar. Ayrıca onlar edepli, terbiyeli bir padişah hanımı ve padişah annesi olacak şekilde yetiştirilirler. Fatih’in annesi hangi dinden olursa olsun, hangi ırktan olursa olsun, Çingene de olsa Fransız da olsa o sarayda yetiştiği için Türk-İslâm kültürünün bir mahsulüdür, o kadın yetiştirmiştir Fatih’i. Bunu bir kere hiç unutmamak lazım. Peki Fatih’in annesinin ırkı nedir? Bununla alakalı yazılar yazıldı. Avrupalıların, 19. asırda bir Fransız tarihçinin ortaya attığı bir iddiadır bu. “Saraya Fransız bir kız alınmış, o Fransız kızın çocuğudur, bu kimine göre bir Rus prensesidir, kimine göre şudur budur…” Çok çeşitli spekülasyonlar var. Ama Osmanlı tarihlerinde müsellem olan iki temayül var; evet, bir Fransız kız var sarayda, ancak ne yaşta ne imkânda… Bunun aynısını Sultan İkinci Mahmud için de yaptılar. Sultan İkinci Mahmud’un annesi Nakşidil Valide Sultan’ın aslı hakkında, Fransa’ya Sultan Aziz gittiği zaman dediler ki “bunun aslı Fransız’dır!..” Fransız imparatoru o zaman -Fransa İmparatoru III. Napolyon var- onun anneannesi İmparatoriçe Jozefin, Sultan Mahmut’un annesi ile kardeş çocukları, dolayısıyla Sultan Aziz, İmparator Napolyon kardeş torunları oluyor. Bu da bir müttefiklik demek oluyor ki, bu da ortaya atıldı. Evet, Sultan Birinci Abdülhamid’in bir Fransız karısı vardı. “Aimee” adında bir kadın, esir edilmiş Cezayirlilere, saraya alınmış Müslüman olmuş, Sultan Birinci Abdülhamid’le evlenmiş, ama Sultan Mahmud ondan doğmamış, yaş tutmuyor bir kere. Sultan Mahmud’dan sekiz yaş büyük, annesi olacak yaşta değil. Sultan Mahmud’un annesi Nakşidil Vâlide Sultan, bir Çerkez kızıydı. Fatih’in annesi için de çok çeşitli spekülasyonlar var. Bunların hiç birisinin ilmi ciddi bir tarafı yok, acaba denecek bir tarafı yok. İki kuvvetli rivayet var; biri İsfendiyar Beyinin kızı oluşudur ki, ismi Halime Hüma. İkinci rivayet bir Çerkez asıllı cariye oluşudur. Şimdi Bursa’da kabri var. Annesinin bir vakfı var. Eskiden beri Fatih’in annesinin İsfendiyar Beyinin kızı olduğu biliniyordu, bütün tarihlerde de böyle yazar. Bir vakfiyede Hüma Binti Abdullah bulununca dediler ki “Osmanlılarda babası Abdullah olanlar umumiyetle ya köledir -çünkü kölenin anne babası bilinmez veya yazılmaz, Abdullah Allahın kulu demektir, annesi de Havva yazılır- ya da gayrimüslimdir anne baba, gayrimüslimin adı yazılmaz, mesela Ayşe Binti Kirkor yazılmaz. Ayşe Binti Abdullah yazılır, Abdullah’ın kızı Ayşe. Gayrimüslim adıyla Müslüman adı aynı anda anılmaz ki, ikincisi de budur. Üçüncüsü de ancak Müslüman Türklerde görülebilecek bir nezaket ve zarafettir; bir vakıf, bir ibadet yapıldığı zaman bir bey kızı, hanedandan ileri gelen bir zenginin kızı, baba adını söylemez; “Abdullah’ın kızı Ayşe” der. Yani bir Allah kuluyum sözü, bir tevazuluk alametidir. Çünkü aksi kabalık olur. Hele hele bir Osmanlı padişahının karısısınız… Tutuyorsunuz bey olan babanızın adını yazıyorsunuz o olmaz ayıptır. Hadise bu. Ondan dolayı Fatih’in annesinin hakkında çeşitli rivayetler var ama İsfendiyar Beyinin kızı olduğu kuvvetli rivayettir. Sırp Kralı’nın kızı Mara’nın da Fatih’in annesi olduğuna dair rivayetler var. Fransız olmazsa, bari Sırp olsun dediler!.. Sırplar vahşi insanlardır. Fatih nere Sırp nere… Sırpların hepsi toplansa Fatih etmez, bugün de öyledir. Balkanların en kaba insanlarıdır Sırplar. Yani ırkı kötülediğimiz yok ama tarih böyle, gerçek budur. Sultan İkinci Murad yani Fatih Sultan Mehmet’in babası Sırp Kralı’nın kızıyla evlendi, Yıldırım Sultan Bayezid de evlendi, bir siyasi evliliktir bunlar, böylece müttefik oluyorsunuz. Kadın Edirne sarayındaydı. Fatih Sultan Mehmed saraya çıktığında dedi ki “Siz benim validemsiniz.” Müslüman da olmamıştı kadın, “Siz benim validemsiniz, ister burada oturursunuz, ben size bakarım, hizmetinizi görürüm, ister memleketinize dönersiniz nasıl isterseniz…” Kadın bir müddet Edirne’de oturduktan sonra memleketine geri döndü. Orada bir müddet yaşadıktan sonra vefat etti. Kadının çocuğu olmadı Sultan İkinci Murad’dan. Bir mektubu var Fatih Sultan Mehmed’e, para isteyen bir mektup… Fatih Sultan Mehmed de “Kıymetli valideciğim.” diye ona bir cevap yazıyor ve para gönderiyor. Üvey annesine ne diyecek, “Mara mı?” diyecek, elbette ki “valideciğim” diyecek. İnsanlar evlilik kültürünü unuttular. Yani benim annemin analığı vardı, ona “anne” derdi annem, biz anneanne derdik. Ne diyecek, ona ismiyle mi hitap edecek? Babanın ikinci hanımına da, üçüncü hanımına da “anne” derler. Fatih’in Mara’dan doğmadığını herkes biliyor. Fatih ona “valideciğim” dedi diye o onun annesi olmaz. Ama benim burada en çok komiğime giden bu işin sebebi; annesi Mara olsa ne olacak!.. Mara olabilir ama Fatih’i yetiştiren kültür farklı, Molla Gürani yetiştirmiş, Akşemseddin yetiştirmiş. Ama yani Fatih’i Türklüğe ve Müslümanlığa yakıştıramayıp da ille de “anası bunun yabancıdır” diye bakmak haysiyetsizlik oluyor. Bundan dolayı da işte bazı tarihçilerin bazen ne kadar ideolojik davrandığını, ne kadar politik davrandığını anlamak lâzım. Onun için her okuduğumuz şeye inanmamalıyız. Ben onu anladım, çapraz okuma yapmak lâzım. Şimdi bir yerde bir şey okursunuz o yalancı olabilir, yanlış biliyor olabilir, yanlış anlamış olabilir. Onun için çok çeşitli rivayetleri bir araya getirip ondan sonra bir neticeye varmak lâzım.


 Önceki Yazılar
19.06.2017 - KAŞGARÎ DERGÂHI’NDAN RAMAZAN HATIRALARI

12.06.2017 - BU KATAR NEREYE GİDER?

05.06.2017 - BİR BAŞKAYDI ASR-I SAADETTE RAMAZAN…

29.05.2017 - “İSTANBUL’U FETHEDEN KUMANDAN NE İYİ KUMANDANDIR!”

22.05.2017 - ROMANTİK ORTAÇAĞ ŞEHRİ PRAG’DA OSMANLI İZLERİ

15.05.2017 - HOLLANDA: KÜÇÜK ÜLKENİN KURDUĞU BÜYÜK SÖMÜRGE İMPARATORLUĞU

08.05.2017 - İHTİŞAMIYLA İSTANBUL’U IŞILDATAN BİR VÂLİDE PAŞA VARDI…

01.05.2017 - “İŞÇİNİN ÜCRETİNİ, ALIN TERİ KURUMADAN VERİNİZ!” - Bizde 1 Mayıs ve İşçi Hareketlerinin Mâzisi…

24.04.2017 - HALK TAKVİMİ ŞAŞMAZ!

17.04.2017 - SULTAN ABDÜLHAMİD’İ TANIMAK

10.04.2017 - YENİ TREND: GÜÇLÜ İCRÂ veya BAŞKANLIK

03.04.2017 - ÇEK KAYIKÇI KÜREKLERİ…

27.03.2017 - Parklarda Dilenci Muamelesi Gören - SENİHA SULTAN’IN HAZİN HİKÂYESİ

20.03.2017 - VARLIK VERGİSİ FACİASI

13.03.2017 - KEDİYİ SEVMEK İMANDANDIR…

06.03.2017 - PARİS CAMİİ BODRUMUNDA BİR HALİFE CENAZESİ

27.02.2017 - SON HALİFE SÜRGÜN YOLLARINDA

20.02.2017 - BİR OSMANLI YÂDİGÂRI DAHA GÖÇTÜ

13.02.2017 - SULTAN HAMİD’İN EFSANEVÎ MİRASI

06.02.2017 - Üç Şeye Pişmanım! - İZMİR SUİKASTİNİN PERDE ARKASI

30.01.2017 - ESKİ DOSTLAR yahud ATATÜRK MUHALİFLERİNİN TASFİYESİ

23.01.2017 - AYŞE TATİLDE: KIBRIS’TA NELER OLDU?

16.01.2017 - CAMİLERDE BALYAN MÜHRÜ

09.01.2017 - MENEMEN HÂDİSESİNİN İÇYÜZÜ

02.01.2017 - GÂVUR OYUNU MU? MİLLÎ DÂVÂ MI?

01.01.2017 - SOYAĞACI (ŞECERE) NASIL HAZIRLANIR?

26.12.2016 - OSMANLI PADİŞAHI KİMDİR?

19.12.2016 - İŞTE GELDİK GİDİYORUZ; ŞEN OLASIN HALEB ŞEHRİ!?

12.12.2016 - ANADOLU’DA TÜRKÇE KONUŞAN RUMLAR

05.12.2016 - MERHAMET MEDENİYETİNİN ZARİF HÂTIRALARI: KUŞ EVLERİ

28.11.2016 - İntihar mı? Cinâyet mi? - ŞEHZÂDE YUSUF İZZEDDİN EFENDİ’NİN HAZİN ÖLÜMÜ

21.11.2016 - TÜRKİYE İÇİN BAŞKANLIK SİSTEMİ

14.11.2016 - AMERİKAN BAŞKANI DA ÇEŞİT ÇEŞİT…

07.11.2016 - TÜRKLER VE MUMYACILIK

31.10.2016 - Hazırlayanların eliyle ihlâl edilen sulh programı - MİSÂK-I MİLLÎ EFSÂNESİ

24.10.2016 - MUSUL NASIL ELDEN ÇIKTI?

17.10.2016 - MUMYANIN HİKÂYESİ

10.10.2016 - ALTIN MAKAS: SANSÜR

03.10.2016 - YER DÖŞEK, YILDIZLAR YORGAN: ÇİNGENELER

26.09.2016 - BİR POST-MODERN DARBE: 28 ŞUBAT KARARLARI

22.09.2016 - OSMANLI PADİŞAHLARI İÇKİ İÇER MİYDİ?

19.09.2016 - “SENİN ÇOCUKLAR İŞİ BİTİRDİ!” - 12 EYLÜL 1980 DARBESİ

05.09.2016 - 12 MART 1971 DARBESİ

29.08.2016 - "Sizi buraya tıkan kuvvet böyle istiyor" - 27 MAYIS 1960 DARBESİ

22.08.2016 - Halka Suni Teneffüs - DEMİRKIRAT (DEMOKRAT PARTİ)

15.08.2016 - ŞAMAN KİME DENİR? ŞAMANİZM NEDİR?

08.08.2016 - LOZAN: KİMİN HEZİMETİ? KİMİN ZAFERİ?

01.08.2016 - LOZAN’A GİDEN YOL

25.07.2016 - MODERN DARBELERİN PROVASI: KULELİ VAK’ASI

17.07.2016 - DARBELERLE GEÇEN ÖMRÜ DERBEDERİMİZ

11.07.2016 - SULTANLARIN ŞAHI ZEKİYYE SULTAN

04.07.2016 - 5 ASIRDIR MİNARELERDE YANAN IŞIK

27.06.2016 - RAMAZAN GECELERİNİN ZİYNETİ: TERAVİH NAMAZI

20.06.2016 - KUR’AN-I KERİM NASIL MUSHAF HÂLİNE GETİRİLDİ?

13.06.2016 - “ORUÇ, SİZDEN ÖNCEKİLERE DE FARZ KILINDI”

06.06.2016 - RAMAZAN AYININ HAVASI BİR BAŞKADIR

30.05.2016 - YAHUDİLER ARASINDA AYKIRI BİR TOPLULUK: KARAİLER

23.05.2016 - Osmanlı vakıf medeniyeti… - “KANADI KIRIK LEYLEKLERE VAKIF”

16.05.2016 - 19 MAYIS 1919 NEYİN BAŞLANGICIDIR?

09.05.2016 - ÖLÜMDEN BAŞKA HER DERDİN DEVÂSI VAR!

02.05.2016 - AVRUPA’DA FES MODASI

25.04.2016 - KÛTÜLAMÂRE Mİ? ÇANAKKALE Mİ?

18.04.2016 - OSMANLI HÂNEDANI ve DİNDARLIK

11.04.2016 - SULTAN AZİZ’E YAPILANLARIN ÂHINI KİM ÇEKİYOR?

04.04.2016 - UYAN SULTAN AZİZ UYAN KAN AĞLIYOR BÜTÜN CİHAN

21.03.2016 - HOLODOMOR: BİR HALK AÇLIKLA NASIL HİZAYA GETİRİLİR?

14.03.2016 - HAREM AŞK YUVASI DEĞİL, BİR MEKTEP İDİ...

07.03.2016 - MALTA'DA HÂLÂ OSMANLI İZLERİ YAŞIYOR

29.02.2016 - BAHARI MÜJDELEYEN CEMRE

22.02.2016 - AŞKIN GİZLİ DİLİ: MENDİL

15.02.2016 - AH ŞU GALATA BANKERLERİ…

08.02.2016 - BİR ZAMANLAR BAŞLARA TAHT KURAN FES

01.02.2016 - SEVR ANTLAŞMASI’NIN TATBİKİ MÜMKÜN MÜYDÜ?

25.01.2016 - SEVR ANTLAŞMASI: ÖLÜMÜ GÖSTERİP SITMAYA RAZI ETMEK Mİ?

18.01.2016 - Dünyaya açılan pencere - GAZETELERİN HİKÂYESİ

11.01.2016 - “VATAN SEVGİSİ İMANDANDIR”

04.01.2016 - KAR BEREKETTİR

28.12.2015 - GAYRI MÜSLİMLERE BENZEMEK

21.12.2015 - MUSUL’UN EHEMMİYETİ NEREDEN GELİYOR?

14.12.2015 - ŞARK DÜNYASINDA KADIN

07.12.2015 - MOSKOVA’YI VERGİYE BAĞLADIĞIMIZ GÜNLER

30.11.2015 - PADİŞAH KİM OLACAK?

23.11.2015 - TÜRKLERLE ARAPLAR’IN HİKÂYESİ

16.11.2015 - YAKIN TARİHİN ACI BİR SAYFASI: 150’LİKLER

09.11.2015 - SAATLERİN DANSI

02.11.2015 - SİCİLYA’DA MÜSLÜMAN İZLERİ

26.10.2015 - TÜRKİYE’DE SEÇİMLERİN HİKÂYESİ

19.10.2015 - OSMANLILAR DEVRİNDE BİR HALK KLÜBÜ: KAHVEHANELER

12.10.2015 - PEYNİRİN SALTANATI

05.10.2015 - ŞEYH ŞÂMİL’İN SÖNMEYEN HATIRASI

28.09.2015 - RUSLARIN KORKULU RÜYASI ŞEYH ŞÂMİL

21.09.2015 - ŞEMDİNLİ’NİN ÖTEKİ YÜZÜ

14.09.2015 - ‘VÂLİDE-İ ŞEHİDE’ MAHPEYKER KÖSEM SULTAN

07.09.2015 - “ERMENİ MESELESİ HALLOLMUŞTUR!”

31.08.2015 - İKİLİ OYUN: ERMENİ MESELESİNİN ARKA PLANI

24.08.2015 - HAMUR İŞLERİNDEN UZAK DURMAK NE MÜMKÜN?

17.08.2015 - SAHTE OSMANLILAR

10.08.2015 - “ZEYTİNE AND OLSUN Kİ...”

03.08.2015 - İSTANBUL’UN KAPILARI

27.07.2015 - ‘BEDELİ ÇANAKKALE’DE ÖDENECEKTİR!’ - Tarihe geçen şanlı bir kalpazanlık hikâyesi

20.07.2015 - ŞEYH SAİD: ÂSÎ Mİ? KAHRAMAN MI?

13.07.2015 - ŞEYH SAİD HÂDİSESİ: ANADOLU’DA İÇ SAVAŞ

06.07.2015 - PEYGAMBER DEVRİNDEN RAMAZAN HATIRALARI

29.06.2015 - DEMİREL’İN MEŞHUR ŞAPKASI... - İNSANIN BAŞINDAKİ, KİMLİĞİNİ ELE VERİYOR!

22.06.2015 - BİR RAMAZAN AYININ HATIRLATTIKLARI...

15.06.2015 - PADİŞAH YEĞENLERİ

08.06.2015 - TARİHTE İKTİDARLAR VE YAKIN ÇEVRE

01.06.2015 - AYASOFYA EFSANELERİ

25.05.2015 - MAĞRİB’DEN ATLAS DAĞLARINA: BİR FAS HATIRASI

18.05.2015 - TÜRKLER, KENDİNE SIĞINANI GERİ VERMEZ!

11.05.2015 - VAKTİYLE DÜNYA BU ODADAN İDARE OLUNURDU!

04.05.2015 - BİR BARDAK ÇAYDA KOPAN FIRTINA

27.04.2015 - MÜSLÜMANLAR İLİMDE NEDEN GERİ KALDI?

20.04.2015 - FİLİSTİN TAHTINDA BİR ŞEHZÂDE

13.04.2015 - CEMALEDDİN EFGÂNÎ EFSANESİ

06.04.2015 - DOĞU-BATI ARASINDA BİR ESRARENGİZ PORTRE: CEMALEDDİN EFGÂNÎ

30.03.2015 - YEMEN’DE SULAR HİÇ DURULMUYOR...

23.03.2015 - İMAMIN CÜBBESİ SİYAH...

16.03.2015 - ÇANAKKALE MUHAREBELERİ’NİN İKİ YÜZÜ

09.03.2015 - KAHVE YEMEN’DEN GELİR...

02.03.2015 - OSMANLI HANEDANININ ÇİLELİ ASRI

23.02.2015 - OKYANUSUN DİBİNDE İSPANYOL HAZİNELERİ YATIYOR...

16.02.2015 - TAKİYYÜDDİN VE YIKILAN RASADHANESİ HAKKINDA EFSANELER

09.02.2015 - KÂHİRE İLE MÜNASEBETLER HEP BİR KARAR OLMADI

02.02.2015 - 16 TÜRK DEVLETİ - Cumhurbaşkanlığı forsundaki 16 yıldız neyi ifade ediyor?

27.01.2015 - Nazi kampından intibalar - “ÇALIŞMAK INSANI HÜR KILAR!”

26.01.2015 - ORTADOĞU’DA YAŞLI HÜKÜMDARLARDAN BİRİ DAHA GÖÇTÜ

19.01.2015 - MUKADDESATA SÖVMENİN CEZASI

12.01.2015 - ESKİLER SOKAK HAYVANLARI BİLE DÜŞÜNÜRDÜ...

05.01.2015 - ŞEYH-İ EKBER’İ ANLAMAK

29.12.2014 - PADİŞAH OLACAKTI, MEZARI BİLE YOK: ŞEHZÂDE ORHAN EFENDİ

22.12.2014 - HAZRET-İ İSA’YA HÂİNLİK EDEN KİM?

15.12.2014 - OSMANLICA MI? TÜRKÇE Mİ?

08.12.2014 - KAZAN DEVRİLDİ, SÖNDÜRDÜ OCAĞI!

01.12.2014 - İRAN'DA HOLDİNG KADAR GÜÇLÜ VE ZENGİN BİR TÜRBE VAR - İran Seyahat Notları

24.11.2014 - İRAN’DA BİR CEVELAN - İran Seyahat Notları

17.11.2014 - VAKTİYLE HÜKÜMET ADAMLARI EN ÇOK KİMDEN ÇEKİNİRDİ?

12.11.2014 - Arabistan Çöllerinden Riyad Sarayı’na... - SUUDÎ ARABİSTAN KRALİYET AİLESİNİN SERÜVENİ

29.10.2014 - CUMHURİYET NİÇİN ve NASIL İLAN EDİLDİ?

22.10.2014 - SELEFÎLERLE OSMANLI DA MÜCADELE ETMİŞTİ... - KÂDIZÂDELİLER

15.10.2014 - ÂKİF’İN GELGİTLİ DÜNYASI

08.10.2014 - ÂKİF’İN SULTAN HAMİD’E HUSÛMETİ NEREDEN GELİYOR?

01.10.2014 - TEFRİKA ROMANDAN TELEVİZYON DİZİSİNE

24.09.2014 - İSKOÇYA’NIN “ETEK”LERİ TUTUŞTU

17.09.2014 - BİZDE NÜFUS KAYITLARI NE KADAR DOĞRUDUR?

10.09.2014 - CEZALI ŞEHİRLER

03.09.2014 - “HATALI OLDUĞUNU ANLARSAN, DOĞRUYA DÖNMEKTEN ÇEKİNME!”

27.08.2014 - DENİZ HAMAMINDAN, KADINLAR PLAJINA

20.08.2014 - ATEŞ HATTINDA EKZANTRİK BİR TOPLULUK: YEZİDÎLER

13.08.2014 - “CUMHURBAŞKANI NECİDİR? BAŞBAKAN NE İŞ YAPAR?”

06.08.2014 - DOSTLARIMIZ YENİLDİĞİ İÇİN BİZ DE YENİLMİŞ SAYILDIK!

30.07.2014 - BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN 100. YILI

23.07.2014 - TEK KİŞİLİK OSMANLI TİYATROSU: MEDDAH

16.07.2014 - TARİHTE SÜNNÎ KİME, EHL-İ SÜNNET NEYE DENİR?

09.07.2014 - ESKİ EVLERİMİZİN MANEVÎ SİGORTALARI

02.07.2014 - BİR BAŞKA İDİ RAMAZAN AYININ HAVASI

25.06.2014 - BİR ACÂİB ŞEHİR: NİCE

18.06.2014 - SON İMPARATORUN ACIKLI SAN REMO GÜNLERİ

11.06.2014 - İSPANYA TAHTI SALLANTIDA MI?

28.05.2014 - KUDÜS'TEN GELİYORUM

21.05.2014 - ESKİDEN MADENCİLİK BABADAN OĞULA GEÇEN BİR MESLEKTİ

14.05.2014 - OSMANLI HÂKİMİ KİMDİR?

07.05.2014 - Ermeni Tehcirinin Sebep ve Neticeleri - ERMENİ KATLİÂMININ ADLÎ DOSYASI 1919’DA KAPANDI

30.04.2014 - 1915’TE ERMENİLERE NE OLDU?

23.04.2014 - DUALARLA, KURBANLARLA AÇILAN RENKLİ ANKARA MECLİSİ

16.04.2014 - ŞARK SOFRASINDA PİRİNCİN SALTANATI

09.04.2014 - Osmanlı ülkesinde bir garip topluluk: LEVANTENLER

02.04.2014 - PADİŞAHLAR, NAKİBÜLEŞRAF İÇİN AYAĞA KALKARDI

26.03.2014 - TÜRK MEZARININ BAŞINA GELENLER…

19.03.2014 - Bir “âb-ı lezîz” hikâyesi - SUYA VERİLEN PARAYA ACINMAZ!

12.03.2014 - Manastır Vâlisi, 1908’de Sultan Hamid’e şu mesajı göndermişti: - “BURADA BENDEN BAŞKA HERKES İTTİHATÇIDIR”

03.03.2014 - İKİ ATEŞ ARASINDA ESKİ BİR TÜRK YURDU: KIRIM

26.02.2014 - SULTAN HAMİD’İN MEMLEKETİ SARAN İSTİHBARAT AĞI

19.02.2014 - “PADİŞAH OLANA HAZİNE GEREKTİR!”

12.02.2014 - MUSTAFA N’OLDU, HANİ NEYLEDİN A PADİŞAHIM?

05.02.2014 - YARGI BAĞIMSIZLIĞI MI, HÂKİM SERBESTİSİ Mİ?

29.01.2014 - HAŞHAŞÎLERİN DÜNÜ ve BUGÜNÜ

15.01.2014 - OSMANLI DEMOKRASİSİ

08.01.2014 - OSMANLI DEVLETİ’NİN RESMÎ DİLİ VAR MIYDI?

01.01.2014 - SARIKLI İHTİLÂLCİ

25.12.2013 - EKMEK BULAMAYAN, PASTA YESİN!

18.12.2013 - Suriye’de Nusayrî hâkimiyeti bitiyor mu? - ESED’İN İNTİKAM KORKUSU

11.12.2013 - AVRUPA BİRLİĞİ’NDE ŞERİAT HUKUKU

04.12.2013 - NAZLI BUDİN!

27.11.2013 - ETSİZ SOFRA OLUR MU?

20.11.2013 - SULTAN ABDÜLHAMİD’İN HÂTIRALARI NEREDE?

12.11.2013 - MALİYECİLER ESKİDEN DE KİMSENİN GÖZÜNÜN YAŞINA BAKMAZDI

06.11.2013 - İSTANBUL’UN AVRUPA’DAKİ İKİZİ: LİZBON

30.10.2013 - RESSAM-I HAZRET-İ PADİŞAHÎ - ABDULLAH BİRADERLER

26.10.2013 - What did Our Ancestors Eat?

23.10.2013 - “YAŞASAM NE OLACAK?” - Esir kamplarında Osmanlı esirleri

16.10.2013 - HER TATLININ BİR ZAMANI VAR…

09.10.2013 - 1914’ün KAYIP NESLİ - I.Cihan Harbi’nin acı bilançosu

25.09.2013 - MEHTER’İN HİKÂYESİ - Yeniçeri Avrupa’yı yeniden fethetti!

18.09.2013 - FELSEFE Mİ? HİKMET Mİ?

11.09.2013 - İSTANBUL HATIRASI

04.09.2013 - ÜNİVERSİTENİN ÜZERİNDEN GEÇEN BULDOZER: 1933 ÜNİVERSİTE REFORMU

28.08.2013 - GİRİT BİZİM CANIMIZ, FEDA OLSUN KANIMIZ!

21.08.2013 - AVRUPA, KÂĞIT İLE MÜSLÜMANLAR SAYESİNDE TANIŞTI! - Kâğıdın hikâyesi…

14.08.2013 - TÜRKLER VİYANA KAPILARINDA…

07.08.2013 - YENİ BAYRAMLARDA ESKİ TAT!

31.07.2013 - İSTANBUL FOTOĞRAFÇILARININ EŞİ YOKTU

24.07.2013 - BİR TAHT SESSİZ SEDASIZ EL DEĞİŞTİRDİ

17.07.2013 - ÖLÜMSÜZLÜK SUYU “KARANLIK ÜLKESİ”NDE

10.07.2013 - HAZRET-İ PEYGAMBER NEDEN ÇOK EVLENDİ?

03.07.2013 - FOTOĞRAF VARDI DA ÇEKTİRMEDİK Mİ?

26.06.2013 - FATİH SULTAN MEHMED ZEHİRLENDİ Mİ?

19.06.2013 - SARAYDAN SEYYAR SATICILIĞA: ŞEHZÂDE ÂBİD EFENDİ

12.06.2013 - BİR ZAMANLAR MEDİNE’DE YAHUDİLER YAŞARDI…

05.06.2013 - OSMANLI PADİŞAHLARININ VEFAT SEBEPLERİ

29.05.2013 - İSTANBUL’UN FETHİ, TARİHTE NEYİ DEĞİŞTİRDİ?

22.05.2013 - KİM DEMİŞ OSMANLILARA MATBAA GEÇ GELDİ DİYE!

15.05.2013 - MATBAAYI BULAN JOHANN GUTENBERG DEĞİLDİR!

12.05.2013 - Avrupa’nın ilk üniversitesi Kurtuba’da kuruldu

11.05.2013 - ENDÜLÜS'E AĞIT

08.05.2013 - YENİDEN HAMİDİYE ALAYLARI PROJESİ

01.05.2013 - HOLLANDA’DA 123 SENE SONRA İLK KRAL!

24.04.2013 - OSMANLILAR OKUR-YAZAR DEĞİL MİYDİ?

17.04.2013 - “MARGARET THATCHER GERÇEKTEN KADIN MI?”

10.04.2013 - OSMANLI DEVLETİ BİR TÜRK DEVLETİ MİYDİ?

06.04.2013 - VİYANA TÜRKLERİ HİÇ UNUTMADI

03.04.2013 - HAPİS CEZASI, MAHKÛMA MI, YOKSA MASUM AİLESİNE Mİ? - Osmanlılarda cezalar ve hapishaneler

27.03.2013 - ŞAM’IN KANDİLİ SÖNDÜ!

19.03.2013 - İMPARATORLUĞUN MEZARCILARI:İTTİHATÇILAR

13.03.2013 - BİR MİLYAR KİŞİNİN HÜKÜMDARI: PAPA

06.03.2013 - YANGIN VAR! - Değdiğini yok eden ateşe ne dayanır…

27.02.2013 - Bir veda yazısı! - “BİZİ KENDİNE ALIŞTIRDIN; HAK REV MI BU?”

20.02.2013 - PAPA İSTİFASINI KİME TAKDİM ETTİ?

13.02.2013 - Osmanlı Devleti’nde Şehirliler, Köylüler, Göçebeler - GÖÇEBE MİLLETİZ VESSELÂM

06.02.2013 - Kemalist inkılâba halkın reaksiyonu ne oldu? - İNKILÂB DÜŞMANLARININ VAY HÂLİNE!

30.01.2013 - TARİHİMİZDE SATILAN, SAKLANAN, KAÇIRILAN ÇOCUKLAR

23.01.2013 - MAKBUL İBRAHİM PAŞA, NASIL “MAKTUL” OLDU!

16.01.2013 - AYASOFYA CÂMİİ’Nİ AÇMAYA KİMİN GÜCÜ YETER?

09.01.2013 - Turistik endişeler mi? Atina’nın şantajı mı? - AYASOFYA CÂMİİ NEDEN KAPALI?

02.01.2013 - TÜTÜN DİYE NESNE GELDİ CİHÂNA…

26.12.2012 - HAZRET-İ İSA NE ZAMAN DOĞDU?

19.12.2012 - Padişahların Mensup Olduğu Tarikatlar - SULTANDAN EVLİYA OLUR MU?

12.12.2012 - İSVEÇ TAHTINDA SIRADAN BİR FRANSIZ

05.12.2012 - Süper güçler muradına nasıl erdi? - HALİFELİĞİN KALDIRILMASININ ARKA PLANI

28.11.2012 - Kaldırılalı neredeyse 90 sene oldu ama… - HALİFELİK GERİ Mİ GETİRİLİYOR?

21.11.2012 - İDAM CEZASI DÖNÜYOR MU?

14.11.2012 - HAZRET-İ PEYGAMBER TÜRBESİNDEKİ TEK KİŞİLİK KABİR YERİ KİMİN?

07.11.2012 - AYYILDIZLI PASAPORTA ŞAPKA ÇIKARILDIĞI ZAMANLAR

31.10.2012 - KURBAN BAYRAMI HANGİ GÜNDÜR?

24.10.2012 - Türk buluşu yoğurdun dünyayı tutan serüveni - HER YİĞİDİN BİR YOĞURT YİYİŞİ VARDIR

17.10.2012 - OSMANLILARDA EKONOMİK HAYAT NASIL YÜRÜRDÜ?

10.10.2012 - DENENMİŞ BİR SADAKAT - Fevzi Çakmak’a Atatürk’ün itimadı nereden ileri geliyor?

03.10.2012 - KUZU PAŞA MI, KURT PAŞA MI? - Muhafazakârlık-İnkılâpçılık çizgisi arasında Fevzi Çakmak

26.09.2012 - OSMANLI ARMASININ SIRRI

19.09.2012 - TAKSİM’DE BİR CÂMİ VARDI…

12.09.2012 - ÖLÜM HAK, MİRAS HELÂL!

05.09.2012 - ÖMER HAYYAM: ŞARAP ŞAİRİ Mİ, İLMİN YÜZ AKI MI?

30.08.2012 - RENKLİ KITA HİNDİSTAN’DAN GARİP ÂDETLER

22.08.2012 - AZ KALSIN HALİFE OLACAKTI

15.08.2012 - HIRKA-I SAADET DAİRESİ BİR TARİH HAZİNESİ

08.08.2012 - İSTANBUL’U SÜSLEYEN MUKADDES EMANETLER

01.08.2012 - BURMA MÜSLÜMANLARININ FARKINA HERKES YENİ VARDI

18.07.2012 - TUZ KADAR SEVMEK

11.07.2012 - İNKILÂP TARİHİ BİLMEMEK MAZERET Mİ?

04.07.2012 - KİM KİMİN ÖNÜNDE DURACAK?

27.06.2012 - ZİNDANDAN CUMHURBAŞKANLIĞI SARAYINA GİDEN YOL: MÜSLÜMAN KARDEŞLER

20.06.2012 - AVRUPA TOLERANSI ŞARK’TAN ÖĞRENSİN!

13.06.2012 - TÜRKİYE İÇİN BAŞKANLIK SİSTEMİ

06.06.2012 - TARİHTE ÇOCUK DÜŞÜRME VE KÜRTAJ

30.05.2012 - BAŞKANLIK SİSTEMİNİN FAYDA ve MAHZURLARI

23.05.2012 - NE MENEM ŞEY ŞU BAŞKANLIK SİSTEMİ?

16.05.2012 - DEMOKRASİ DE ÇEŞİT ÇEŞİT…

09.05.2012 - MİHRİMÂH SULTAN CÂMİİNİN SIRRI

02.05.2012 - CÂMİ SATILIR MI DEMEYİN!

25.04.2012 - LÂLE DEVRİ

18.04.2012 - HALEB ORDA İSE, ARŞIN BURDA!

11.04.2012 - ANADOLU’NUN HAS ÇİÇEĞİ: LÂLE

10.04.2012 - MEDRESELİLER EN ENTELEKTÜEL KESİMDİ

04.04.2012 - SON MISIR MELİKESİNE VEDA

28.03.2012 - ÇİN SARAYINI BASAN 40 TÜRK YİĞİDİ

21.03.2012 - BİR ZAMANLAR HÂKİM OLMAK İÇİN ÜSTE PARA VERİLİRDİ

14.03.2012 - EĞİTİM ŞART (MI?)

07.03.2012 - CEMRE DÜŞTÜ DUYDUNUZ MU?

29.02.2012 - AMA HANGİ İNCİL?

21.02.2012 - FETİH 1453 FİLMİNE DAİR

15.02.2012 - TARİHİ SEVDİREN ADAM

08.02.2012 - KONUŞAMAYAN ÇOCUKLARI GETİRİP SADRÂZÂMA OKUTURLARDI

01.02.2012 - UYGURLARIN TAHTINDA TALİHSİZ BİR OSMANLI ŞEHZÂDESİ

25.01.2012 - HİNDİSTAN’DA PARYA OLMAK

18.01.2012 - ADANIN TEK ADAMI

11.01.2012 - FRANSA DOSTLUĞU TÜRKLERE UĞUR GETİRMEDİ

04.01.2012 - SALÂHADDİN EYYÛBÎ KİMİN KAHRAMANIDIR?

28.12.2011 - SOFRALARIMIZ FAST-FOOD’A YENİK Mİ DÜŞÜYOR?

21.12.2011 - FRANSIZ MEDENİ KANUNUNA GALİP GELEN MECELLE

14.12.2011 - İNGİLTERE VARLIĞINI OSMANLILARA BORÇLUDUR

07.12.2011 - YENİDEN KEŞFEDİLEN ÖĞLE UYKUSU

30.11.2011 - MUKADDES BELDELERE EN ÇOK HİZMET EDEN PADİŞAH

23.11.2011 - DÖRT PADİŞAH BABASI SULTAN ABDÜLMECİD

16.11.2011 - SİYASETİN MEKTEBİ Mİ OLUR?

09.11.2011 - SEYYAH-I ÂLEM VE NEDİM-İ BENÎ ÂDEM EVLİYÂ ÇELEBİ 400 YAŞINDA

02.11.2011 - OSMANLILAR MİLLET DEYİNCE NE ANLARDI?

26.10.2011 - SARAY AKADEMİSİNDE GÜNLÜK HAYAT

19.10.2011 - MECLİSTE SİLAHLAR KONUŞUYOR…

12.10.2011 - “ZAVALLI İSTANBUL’A KÜSKÜNLÜĞÜNÜZ NEDEN?”

05.10.2011 - OSMANLILARDA ANAYASA MACERASI

28.09.2011 - ANAYASACILIK TARİHİNDE MÜSLÜMANLAR ÖNDE

21.09.2011 - LİBYA ÇÖLLERİNDE BİR OSMANLI ŞEHZADESİ

14.09.2011 - AŞİRET ÇOCUKLARI İSTANBUL’DA

07.09.2011 - SU İLE ATEŞ ARASINDA: İZMİR YANIYOR

31.08.2011 - 5 ASIRDIR MİNARELERDE YANAN IŞIK

28.08.2011 - Bayram olmasa insan depresyona girer

24.08.2011 - RAMAZAN GECELERİNİN ZİYNETİ: TERAVİH NAMAZI

17.08.2011 - KİRALIK KASALARIN ATASI: BEDESTEN

10.08.2011 - SURİYE NEREYE?

03.08.2011 - ORUÇ, ÖNCEKİ MİLLETLERİN HEPSİNDE VARDI

27.07.2011 - KADI SİCİLLERİNİN TOZLU YAPRAKLARI ARASINDA KOSKOCA BİR TARİH YATIYOR

20.07.2011 - AİLE ADINDAN SOYADI MI OLUR?

13.07.2011 - “BENDEN İŞİTTİKLERİNİZİ YAZINIZ!”

06.07.2011 - BASKICI REJİMLERİN ANTİK ÇAĞDAKİ ADRESİ: ISPARTA

29.06.2011 - İNGİLİZ TAKIMINDA AY-YILDIZ NE ARIYOR?

22.06.2011 - SARAYIN SİYASET MEKTEBİ: ENDERUN’DAN MÜLKİYE’YE

15.06.2011 - SOPALI SEÇİMDEN BOYALI SEÇİME

08.06.2011 - BOŞANMA YASAĞININ AVRUPA’DAKİ SON KALESİ DE DÜŞTÜ

01.06.2011 - OLDU DA BİTTİ MAŞALLAH!

25.05.2011 - AMERİKA’YA NUMUNE OLAN DEVŞİRME USULÜ

18.05.2011 - İSTANBUL’DAN BİR HANEDAN REİSİ GEÇTİ

11.05.2011 - ALTINA HÜCUM

04.05.2011 - TÜRKLER MÜSLÜMAN OLMAKLA NELER KAZANDI?

27.04.2011 - MAVİ KANLILARIN DÜĞÜNÜ

20.04.2011 - DÜNYANIN EN ESKİ ÇOCUK BAYRAMI

13.04.2011 - DÜNYADAN BİR ÂDİLE SULTAN GEÇTİ…

06.04.2011 - SEMAVNE KADISI OĞLU ŞEYH BEDREDDİN

30.03.2011 - SÖZÜNÜZÜ BALLA KESTİM…

23.03.2011 - ADALET DAİRESİ’NİN İÇİ VE DIŞI

16.03.2011 - “KEKEME KRAL”IN SON ZAFERİ

09.03.2011 - TÜRK-İSLÂM TARİHİNİN YEGÂNE KADIN HÜKÜMDARI

02.03.2011 - TAHTINI KAYBETTİĞİNİ BURSA KAPLICALARINDA ÖĞRENDİ

23.02.2011 - MÜSLÜMANLARIN MÜŞTEREK PAROLASI

16.02.2011 - KAZANAN KIZI ALIR!

09.02.2011 - MISIR MISIRLILARINDIR

02.02.2011 - OSMANLI HÂKİMİYETİ MACARLARA YARADI

26.01.2011 - ALTIN ŞEHİR: TİMBUKTU

19.01.2011 - PADİŞAHIN KALBİNDE TAHT KURAN HURREM SULTAN

15.01.2011 - SULTAN V. MURAD MASON MUYDU?

12.01.2011 - MUHTEŞEM YÜZYIL’DA GÖZE TAKILANLAR

05.01.2011 - YOK BÖYLE BİR AŞK!

01.01.2011 - FİLİN KADAR KONUŞ!

29.12.2010 - AYA İSMİNİ VEREN İMPARATOR

22.12.2010 - ŞAHA DOĞRU GİDEN KERVAN

15.12.2010 - YEDİ KAPIYA YEDİ AŞURE

08.12.2010 - HER AY İSMİNİN BİR HİKÂYESİ VAR

01.12.2010 - BİR OSMANLI BEYEFENDİSİNİN ARDINDAN - Şeyh Ubeydullah ve Nehri Seyyidlerinin Hazin Hikâyesi

24.11.2010 - OSMANLILARDA FEODALİTE VAR MIYDI?

17.11.2010 - NEREDE O ESKİ BAYRAMLAR…

10.11.2010 - TABUTUNA HACİZ KONAN BİR İMPARATOR

03.11.2010 - SON PADİŞAH TAHTINI NASIL KAYBETTİ?

27.10.2010 - KIZIL ELMA NEREDE?

20.10.2010 - ZORUNLU VE SORUNLU DİN DERSLERİ

13.10.2010 - DENİZLERİN UĞURSUZ PERİSİ

06.10.2010 - PARALI ASKERLİKTEN MECBURİ ASKERLİĞE

29.09.2010 - GİZLİ DİN TAŞIYANLARIN HİKÂYESİ

22.09.2010 - ABBASÎ HALİFESİ’NİN RESMİ KİLİSE DUVARINDA

15.09.2010 - DÜNYADAKİ İLK ÜNİVERSİTEYİ MÜSLÜMANLAR KURDU

08.09.2010 - İZMİR'DE İLK KURŞUNU KİM ATTI?

01.09.2010 - NUH'UN GEMİSİ NEREDE?

25.08.2010 - VAKTİYLE SAKALSIZLARI ADAMDAN SAYMAZLARDI

18.08.2010 - HÂFIZLIK ESKİ BİR GELENEK

11.08.2010 - HRİSTİYANLARDA ESKİ YUNAN’DAN KALAN BİR GELENEK: İYİ DRAHOMA=İYİ KOCA

04.08.2010 - OSMANLI TİCARETİ İNGİLİZ İPOTEĞİNDE

28.07.2010 - NÂMAĞLUP BİR HÜKÜMDAR EMiR TiMUR

21.07.2010 - 7 BELDEYE 7 MUSHAF

14.07.2010 - MUSHAF-I ŞERİFİN HİKÂYESİ

07.07.2010 - BİZANS’TAKİ İSLÂM İZLERİ

30.06.2010 - EYÜP SULTAN’DAKi MEZAR KiMiN?

29.06.2010 - OSMANLI PADİŞAHLARI İÇKİ İÇER MİYDİ?

23.06.2010 - BEYNELMİLEL BİR MARŞ

16.06.2010 - HER PADİŞAHA AYRI BİR MARŞ

09.06.2010 - OSMANLI ÜLKESİNDE YAHUDİLER

02.06.2010 - İSRAİL MAZİYİ NE ÇABUK UNUTTU!

26.05.2010 - OSMANLI'NIN SON ZAFERİ

19.05.2010 - ESKİDEN BIYIKSIZ ERKEK GÖRMEK ÇOK ZORDU

12.05.2010 - İNGİLTERE'DE OSMANLI MODELİ BİR MEKTEP: ETON KOLEJİ

05.05.2010 - ECNEBİYE İMTİYAZ ZARURETTİR

28.04.2010 - EMEKLİLİK TENEŞİRDE!

21.04.2010 - GİRİT FÂTİHİNİN ACI SONU

14.04.2010 - TALİHSİZ BİR PADİŞAH: SULTAN İBRAHİM

07.04.2010 - SULTAN ABDÜLHAMİD TAHTINI NASIL KAYBETTİ?

31.03.2010 - ÖRNEK BİR İRTİCÂ(!) HİKÂYESİ: 31 MART

24.03.2010 - OSMANLI ORDUSUNDA İMAM VE MÜFTÜ SUBAYLAR

17.03.2010 - ÇANAKKALE’YE BİR GEÇEN PİŞMAN, BİR GEÇMEYEN!

10.03.2010 - YARGI REFORMUNU OSMANLI DA YAPMIŞTI

03.03.2010 - DÜNYA MÜSLÜMANLARININ KALBİ İSTANBUL'DA ATARDI

24.02.2010 - PADİŞAH KİMİNLE EVLENİR?

17.02.2010 - MASONLAR DÜNYAYI YER ALTINDAN MI YÖNETİYOR?

10.02.2010 - OSMANLI, BELEDİYELERİ KADILARA EMANET ETTİ

03.02.2010 - BİR ORMANDA İKİ ARSLAN OLMAZ!

27.01.2010 - OSMANLILARDA KARDEŞ KATLİ

20.01.2010 - BOĞAZ'I DONDURAN KIŞLAR GERİDE KALDI

13.01.2010 - KÜRTLER NASIL OSMANLI VATANDAŞI OLDU?

06.01.2010 - HÂNEDAN VE KUREYŞ

30.12.2009 - YILBAŞI ve NOEL’DEKİ PUTPEREST GELENEKLERİ

23.12.2009 - HER ŞEY HİLÂLE BAĞLI

16.12.2009 - KREMLİN SARAYI'NDA BİR ÇAR GÖRÜRSENİZ ŞAŞIRMAYIN

09.12.2009 - HERKESİN MİNÂRESİ KENDİNE

02.12.2009 - VÂLİNİ SEÇ, VERGİNİ ÖDE, GEREKTİĞİNDE ASKER VER!

25.11.2009 - DERSİM BİR DAĞ İÇİNDE...

18.11.2009 - AH ŞU DİYÂNET BÜTÇESİ!

11.11.2009 - BABASININ GÖLGESİNDE KALAN PADİŞAH: SULTAN II. SELİM

04.11.2009 - 360 DERECE DÖNMEK: SABETAYCILIK VE DÖNMELER

28.10.2009 - SANA SELÂM EY OSMANLI SANCAĞI!...

21.10.2009 - ANADOLU'DA ABBASÎLER

14.10.2009 - ERMENİ AÇILIMI: İMPARATORLUK MİRASINA SAHİP ÇIKMALI

07.10.2009 - ANADOLU'NUN İSTANBUL'U...

30.09.2009 - BABASI BURHANEDDİN EFENDİ'NİN CENAZESİ YURDA SOKKULMAMIŞTI

23.09.2009 - ESKİDEN DÂVÂSI OLAN ÖNCE MÜFTÜYE GİDERDİ

16.09.2009 - SULTAN KANUNİ DE AYAMAMA'DA MAHSUR KALMIŞTI

02.09.2009 - YALOVA ALINDIĞINDA OSMAN GAZİ HÜKÜMDARDI

26.08.2009 - YUNANLILARIN KÜÇÜK ASYA FELÂKETİ

19.08.2009 - SULTAN HAMİD'İN TAHTINA MÂL OLAN FİLİSTİN

12.08.2009 - OSMANLI DEVLETİ ve İSRAİL...

05.08.2009 - TÜRKLERİN İSLÂM DİNİNE KATKILARI

29.07.2009 - ŞEHZÂDELERİ HAYATA ‘LALA’ HAZIRLARDI

22.07.2009 - PADİŞAHIN YASAMA YETKİSİ SINIRLIYDI

15.07.2009 - ORTA ASYA'YA HÜKMEDEN UYGURLAR ŞİMDİ ESARETTE

08.07.2009 - ASIRLIK REKABET İSTANBUL’DA SONA MI ERDİ?

01.07.2009 - ENTARİ ÂDETİMİZ ZAMANA YENİLDİ

24.06.2009 - SON PADİŞAHLAR NİÇİN SEFERE GİTMEDİLER?

17.06.2009 - YANMAYAN YIKILMAYAN KÜTÜPHÂNELER

10.06.2009 - YAZ GELDİ, SEYRANA ÇIKALIM BİZ...

03.06.2009 - PADİŞAHA DOKUNULMAZ MIYDI?

27.05.2009 - DÜNYA MÜSAMAHANIN NE OLDUĞUNU SULTAN FATİH'TEN ÖĞRENDİ

20.05.2009 - Bir OSMANLI KARDEŞLİĞİ: TÜRKLER VE ARAPLAR

13.05.2009 - SAKARYA NEHRİ'Nİ İSTANBUL'A BAĞLAMAK SULTAN III. MUSTAFA'NIN PROJESİYDİ

06.05.2009 - PARAMIZIN SERÜVENİ

29.04.2009 - ‘SULTAN TÜRKLERE, KUR'AN SULTANA HÜKMEDER’

22.04.2009 - İLK HAFTA TATİLİ TALEBELER İÇİN

15.04.2009 - TARİHÎ BİR KISAS DÂVÂSI

08.04.2009 - RUMELİ'DE OSMANLI GÂZİLERİ: EVLÂD-I FÂTİHÂN

01.04.2009 - BİZE TURKEY DEMEYİN!

25.03.2009 - ESKİDEN İZİN ALINMADAN CUMA NAMAZI KILINMAZDI

18.03.2009 - OSMANLI DONANMASI AKDENİZ'İ ‘TÜRK GÖLܒNE ÇEVİRDİ

11.03.2009 - OSMANLILARDA MEVLİD KANDİLİ

04.03.2009 - SÜRGÜNDEKİ HÂNEDÂN

25.02.2009 - SULAR ALTINDA KALAN SON VATAN TOPRAĞI

18.02.2009 - İSKENDERİYE KÜTÜPHANESİNİ KİM YAKTI?

11.02.2009 - TÜRK İSMİ NEREDEN GELİYOR?

04.02.2009 - AVRUPA'NIN ÇOK EVLİLERİ

28.01.2009 - SAVAŞTA AĞAÇ BİLE KESİLMEZ

21.01.2009 - DALMAÇYA’DA BİR OSMANLI İSTİHBARAT MERKEZİ DUBROVNİK

14.01.2009 - KURU BİR KAVGA DEĞİL!

07.01.2009 - KERBELÂ GERÇEĞİ

31.12.2008 - ZAMANIN NABZI: TAKVİM

24.12.2008 - AH PADİŞAHI BİR GÖRSEM

17.12.2008 - TARİHTE ‘ÇARŞAF AÇILIMI’

10.12.2008 - AMAN RÜTBEYE DİKKAT!

03.12.2008 - SULTAN ABDÜLHAMİD'İN YÂDİGÂRI: HİCAZ DEMİRYOLU

26.11.2008 - HİCAZ DEMİRYOLU 100 YAŞINDA

21.11.2008 - İSRAİL’DE OSMANLI KANUNU MECELLE

19.11.2008 - İSTİKRARIN SEMBOLÜ MONARŞİ

12.11.2008 - SARAY DİLİ, DİLSİZ DİLİ

05.11.2008 - BEYAZ SARAY’­IN ENTERESAN MİSAFİRLERİ

29.10.2008 - YÜZÜNDE MEYMENET OLMAYAN İSTANBUL'A ADIM BİLE ATAMAZDI

22.10.2008 - İZİNSİZ NİKÂH YOK!

15.10.2008 - BU ŞERİF, O ŞERİF DEĞİL

08.10.2008 - İYİ PARAYA İYİ SOYADI

01.10.2008 - TÜRKLER NASIL MÜSLÜMAN OLDU?

24.09.2008 - DÜNYA OSMANLI'NIN ALTI ASIR GERİSİNDE

17.09.2008 - HAREMAĞALARI

10.09.2008 - DERYANIN ÜZERİNE KURULAN CÂMİ

03.09.2008 - ŞAMANLIK BİR DİN Mİ?

27.08.2008 - ZAFERİN SIRRI HAKANA HÜRMETTE GİZLİ

20.08.2008 - TAHRAN'IN GÜÇ SEVDASI

13.08.2008 - BANKA KREDİLERİNE OSMANLI MUAMELESİ

06.08.2008 - TIMARLI SİPAHİDEN KÖY AĞASINA

30.07.2008 - YAYA KALDIN TATAR AĞASI

23.07.2008 - KIRILMA NOKTASI: İKİNCİ MEŞRUTİYET

16.07.2008 - ESNAF OLMAK KOLAY DEĞİLDİ

09.07.2008 - MÜHÜR KİMDEYSE SÜLEYMAN ODUR!

02.07.2008 - AVRUPA'NIN KARTAL YUVASINDA YAŞAYAN HALKI: ŞKİPETARLAR...

18.06.2008 - YAVUZ SULTAN SELİM'İN KÜPESİ

11.06.2008 - PADİŞAHLAR NİÇİN HACCA GİTMEDİ?

04.06.2008 - ASIRLARDIR HUZURA HASRET BİR DİYAR: LÜBNAN

01.06.2008 - AĞLAMA DUVARI

28.05.2008 - SULTAN FATİH ROMA’YI DA FETHETSEYDİ...

21.05.2008 - MEKTEPLER OLMASAYDI...

21.05.2008 - KRALİÇE'NİN TÜRKİYE ZİYARETİNDEKİ DERİN MÂNÂ

14.05.2008 - DÖRDÜ İSKAMBİLDE BİRİ İNGİLTERE’DE

07.05.2008 - İNGİLİZ BAKANIN TÜRKİYE'DEKİ KÖKLERİ-ALİ KEMAL BEY'İN ACIKLI SONU

30.04.2008 - VAKIFLARA PADİŞAH BİLE EL KOYAMAZ

23.04.2008 - OSMANLI SİGORTACILARI: DERBENTÇİLER

16.04.2008 - NABZIMI BIRAK A DOKTOR, KALBİME BAK!

09.04.2008 - SARKOZY'NİN DEDELERİ OSMANLI VATANDAŞIYDI

02.04.2008 - 5000 YILLIK TÜRK BAYRAMI MI?

23.03.2008 - ÇANAKKALE GEÇİLSEYDİ...

16.03.2008 - KATİLİ KİM AFFETSİN?

09.03.2008 - ROMANYA MÜFTÜSÜ ABDULLAH GÜL’DEN NE İSTEDİ