Ekrem Buğra Ekinci, 1987’de Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Avukatlık stajı yaptı.

Ankara’da başladığı kariyerini İstanbul’da sürdürdü.
Doktorasını 1996’da İstanbul Hukuk Fakültesi’nde tamamladı.

Türkiye ve Daily Sabah gazetelerinde yazmaktadır.
Devam
 
SUALLER - CEVABLAR

"Emzirme" kelimesi için sonuçlar gösterilmektedir
Sual:
İslâm hukukuna göre kadın ev işi yapmaya ve çocuğunu emzirmeye mecbur mudur?

Cevap;
İbn Âbidîn hazretleri nafaka bâbında Bahr kitabından alarak diyor ki: Kadın un öğütmekten, ekmek yapmaktan, yemek pişirmekten çekinirse bakılır: Eğer kadın baba evinde hizmetçisi bulunanlardan ise yahud kendisinde bir illet bulunursa, kocası ona hazır yemek getirir. Aksi takdirde, kadının baba evinde hizmetçisi bulunanlardan değilse ve kudreti de varsa kocasının hazır yemek getirmesi vâcib değildir. Kadının ev işleri için ücret alması câiz değildir. Çünkü diyâneten onu yapmak kendisine vâcibdir. [Yani ev işi yapmazsa günaha girer; fakat ev işi yapmaya zorlanamaz. Kocası nafaka vermeye devam eder.] Velev ki eşrafdan birinin kızı olsun. Çünkü Peygamber aleyhisselâm, Hazret-i Ali ile Fâtıma arasında işleri taksim etmiş; dış işlerini Hazret-i Ali’ye, iç işlerini de Hazret-i Fâtıma radıyallahü anhümaya vermiştir. Halbuki Hazret-i Fâtıma bütün cihan kadınlarının hanımefendisidir.

Ni’met-i İslâm’da nafaka bâbında diyor ki: Taâmın dışarıdan tedâriki erkeğe ve dâhilde hazırlanması kadına aittir. Çünki bu işler zevceye diyâneten lâzımdır. Resûl-i ekrem efendimiz hazretleri, Hazret-i Ali ile Hazret-i Fâtıma radıyallahü teâlâ anhümâ arasında, geçinme işlerini taksim buyurup, hâricî işleri Hazret-i Ali’ye ve dâhilî işleri Hazret-i Fâtıma’ya ait kılmışlardı ki, Hazret-i Fâtıma üstelik bütün kadınların seyyidesidir…Vâlide çocuğu emzirmek için cebrolunamaz. Babası süt anne tutar. Vâlideye çocuğunu emzirmek şer’an (hukuken) değil diyâneten vâcibdir. Çocuk annesinden başkasını emmezse çocuğunu emzirmek hukuken de vâcib olur.

Netice itibariyle, İslâmiyette kadın ev işi yapmaya ve çocuğunu emzirmeye mecbur değildir sözünü, hukukî bir borç olarak mecbur değildir şeklinde anlamak gerekir. Yani yapmazsa, zevc bunları zevcesine zorla yaptıramaz. Çocuk için de babası süt anne tutar. Kadın ev işi yapmasa da, çocuğunu emzirmese de nafakaya hak kazanır. Ancak kadın hizmetçilerle büyümüş zengin bir âilenin kızı olmadıkça ev işi yapmadığı için günaha girer. Sütü var ise, çocuğunu emzirmediği için de günaha girer. Çünki bunlar kendisine diyâneten vâcibdir. Zengin kadına zengin nafakası verilir. Yani kocası hizmetçi tutar. Kadının ev işlerini yapması, zevcine teberru ve ihsandır. Çok sevaptır. Ev işi yaparsa veya çocuğunu emzirirse ücret isteyemez. Çünki erkeğin vazifesi, dışarıdaki işleri, kadının vazifesi içerideki işleri yapmaktır. Zevc de zevcesinin bu ihsanına karşı ihsanda bulunur. Ben ev işi yapmaya mecbur değilim diyen kadın, nafaka olarak fıkıh kitaplarında yazan asgari mikdara (her yıl için bir kat elbise) mahkûm olmayı göze almalıdır.



Sual:
İnek sütüne bir kadının sütü karışsa veya başka bir yiyeceğe ve bunu küçük bir çocuk yese içse o kadının süt çocuğu olur mu?

Cevap;
Kadın sütü ile pişmiş yemeği yemekle, süt çocuğu olmaz. Pişmemiş ise, yarıdan çok olunca, süt çocuğu olur. (İbni Abidin)

Sual:
Çocuk doğduğu zaman yapılabilecek sünnetler nelerdir? Çocuk doğar doğmaz iki üç gün içerisinde sünnet ettirmek câiz midir? En doğrusu nedir?

Cevap;
Sağ kulağına ezan, sol kulağına kaamet okunarak kıbleye karşı durulup ismi konur. Ağzına hurma gibi bir tatlı sulandırılıp sürülür. İyi bir evlat olması için şöyle dua edilir. “Allahümme’chalhu (kız ise hu yerine hâ) veleden salihan ve bârren takiyyen ve enbetehu (kız ise enbetehâ) fi’l-İslâmi nebâten”. İmkân varsa saçı traş edilip tartılarak ağırlığı kadar gümüş sadaka verilir. Sünnet yaşı hakkında bir hüküm bildirilmemiştir. Doğumdan bulûğa kadar câizdir.

Sual:
Birbirinin çocuklarını emziren iki kadının, emzirilmeyen çocukları birbiriyle evlenebilir mi?

Cevap;
Evet. Bunlar süt akrabası değildir.

Sual:
Bir kimse zevcesinin sütünü yanlışlıkla içse zevcesi süt annesi mi olur? Boşanmaları gerekir mi?

Cevap;
Hayır. Süt çocuk ancak 2,5 yaşına kadar olur.

Sual:
Bir kadın bebeğini hem emziriyor, hem de yemek yediriyor. Aynı kaşıkla bir başka çocuğa da yemek veriyor. Bu ikisi sütkardeş olur mu?

Cevap;
Bebeğin ağzına kadının sütünü damlatmak veya kaşıkla vermekle sütkardeşlik olur.

Sual:
Üç erkek kardeş olsa, bunların en büyüğü bir kadını emse, en küçük erkek kardeş bu kadının kızı ile evlenebilir mi?

Cevap;
Süt akrabalığı emen çocuk içindir. Çocuğun akrabaları işin içine girmez. Birinci erkek, kızın süt kardeşidir. Diğer erkekler değildir. Nikâh caizdir.

Sual:
Gayrımüslim süt anne olabilir mi?

Cevap;
Evet. Aynı şekilde evlenme mânisi ve mahremiyet doğar.

Sual:
Bir kişinin abisi anneannesini emse, bu kişi dayısının kızı ile evlenebilir mi?

Cevap;
Emen kişinin çocukları, anneannenin bütün torunlarının süt dayısı veya amcası olur, evlenemez. Ama kendisi emmeyip ağabeyi emen, dayısı veya teyzesi kızı ile evlenebilir.

Sual:
Süt anneliğin teşekkülü için süt emziren kadının dini mühim midir?

Cevap;
Değildir. Bu kadın süt anne ve doğurduğu ya da emzirdiği çocuklar süt kardeş olur.

Sual:
İrtidad, süt hısımlığını keser mi?

Cevap;
Kesmez. Süt akrabalığı devam eder.

Sual:
Bir kimse evlense, çocukları ve torunları olsa, sonra birisi çıkıp, ben sizi emzirmiştim dese, ne lâzım gelir?

Cevap;
Bunların ayrılmaları gerekmez. Zira fıkıhta mülkü giderecek haberin iki erkek veya bir erkek iki kadın şâhid tarafından verilmesi lâzımdır. Ancak başka bir kadının ben sizi emzirmiştim sözü üzerine nikâh yapmak caiz olmaz.

Sual:
Bir kimse tedavi maksatlı uzaktan akrabası olan doğum yapmış bir kadının sütünü içebilir mi?

Cevap;
İbni Âbidin tedavi maksadıyle caiz oluğunu söylüyor. Kan nakli de bunun gibidir.

Sual:
Bir kadın, bebeğini 2 yıldan az emzirdiğinde, çocuğun hakkına mı girmiş olur?

Cevap;
Hayır. Maksat, çocuğu beslemektir.

Sual:
Büyük bir çocuğu evlatlık alan kimse, bunu emzirerek süt akrabalığı kurabilir mi?

Cevap;
Dört mezhebde de 2,5 yaşından sonra süt akrabalığı doğmaz. İbni Hazm’ın böyle bir fetvası var ise de, mensuh bir hadis-i şerife dayanır. Üstelik buluğa ermiş ise, kadının göğsünü görmesi caiz olmaz. Zira doya doya 5 defa emmesi lâzımdır. İbni Hazm’ın pekçok fetvaları icmâya aykırıdır ve kabul edilemez. Zâhirî mezhebi muteber ise de, bu fetvâ, Zâhirî mezhebinin fetvalarından da sayılmaz.

Sual:
Suriyeli mültecilerden evlatlık alanlar, yaşı büyük olsa bile Zâhirî mezhebine uyarak bunu emzirse, mahremiyet doğacağını söyleyen hocalar vardır. Bu kaville amel edilebilir mi?

Cevap;
Bu kavil Zâhiriyye’nin değil, İbni Hâzm’ın fetvasıdır. Mensuh bir hadîse istinad etmektedir. Ehl-i sünnet uleması, kavilleri icmâ’ya aykırı olan İbni Hazm ile asla amel edilmesini câiz görmemiştir. İbni Hâzm, Davud Zâhirî’nin yolunda değildir. Ehl-i sünnet âlimi değildir. Zâhiriyye’nin kavilleri ile amel etmek bile ihtilaflıdır. Üstelik bu kavilde doya doya beş kere kadının göğsünden emme vardır. Yaşı büyük birisinin kadının göğsünü görmesi bile caiz değildir. Mahremiyet teşekkül etsin diye haram işlenebilir mi? Çok yanlış bir fetvadır.

Sual:
Tedavi görüp göğsünden süt gelen bir kadın, 2 yaşından küçük bebeği emzirse, süt annesi olur mu? Babası da süt babası olur mu?

Cevap;
Kadın süt annesi, adam da süt babası olur.